Việt Nam đối mặt với bài toán mới trong xây dựng công trình chống chịu nóng

Nhiệt độ gia tăng đang đặt ngành xây dựng Việt Nam trước bài toán vượt ra ngoài tiết kiệm điện: công trình cần bảo vệ sức khỏe người sử dụng, duy trì khả năng vận hành và kiểm soát chi phí trong suốt vòng đời, các diễn giả cho biết tại hội thảo "Xây dựng công trình chống chịu nắng nóng - Heat Resilience Forum".

Ông Vũ Văn Dũng, Phó Viện trưởng Viện Vật liệu xây dựng thuộc Bộ Xây dựng, cho biết các quy định hiện hành như QCXDVN 09:2005, QCVN 09:2017/BXD và QCVN 04-3:2026/BXD đã được cập nhật nhưng vẫn chủ yếu tập trung vào không gian có điều hòa và công trình diện tích lớn, để lại khoảng trống về phạm vi áp dụng. Việc mở rộng yêu cầu về nhiệt trở bắt buộc cho mọi công trình cần có lộ trình phù hợp dựa trên đặc điểm công trình, điều kiện khí hậu và cơ sở dữ liệu đã được kiểm chứng, ông nói.

Bà Joy Gai, Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Hội đồng Công trình Xanh Thế giới, cho biết nhiệt độ gia tăng đang tác động đến đời sống con người, hoạt động công nghiệp và các tài sản đầu tư, trong khi nhu cầu làm mát lớn hơn gây sức ép lên hệ thống năng lượng và phát thải khí nhà kính. Bất động sản và hạ tầng, bao gồm các trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo, cũng phải tính đến rủi ro nhiệt trong quá trình đầu tư và vận hành, bà nói. Bà Gai nhấn mạnh "Công trình được thiết kế cho con người" và cần kết hợp các biện pháp thụ động như che nắng, thông gió tự nhiên, vật liệu phản xạ nhiệt với các hệ thống chủ động hiệu suất cao.

Ông Dũng lưu ý chi phí đầu tư gồm chi phí đầu tư ban đầu và chi phí vận hành, đồng thời Việt Nam có nhiều vùng khí hậu nên giải pháp phải phản ánh sự khác biệt này. Về đề xuất áp dụng Tiêu chuẩn Chống chịu Nhiệt tối thiểu vào năm 2030, các đại biểu cho rằng thời hạn này khó khả thi do thiếu khung pháp lý, ngưỡng nhiệt an toàn cho thời tiết cực đoan, năng lực kiểm định và chi phí. Cần xây dựng lộ trình phù hợp với sự phối hợp liên ngành, bao gồm Bộ Xây dựng, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Y tế. Kinh nghiệm từ các khách sạn tại Việt Nam cho thấy tối ưu hệ mặt dựng và che nắng giúp giảm công suất điều hòa mỗi phòng từ 3,6 kW xuống 2,2 kW, đồng thời tiết kiệm khoảng 20% tổng điện năng tòa nhà, theo ông Lawrence Mbanu, Giám đốc Quản lý Dự án, Indochina Kajima.