Việt Nam đối mặt nguy cơ thiếu điện đến năm 2030 do đầu tư điện chậm

Bộ Công Thương cảnh báo nguy cơ thiếu điện gia tăng từ năm 2027 đến 2030, với hệ thống điện quốc gia có thể thiếu khoảng 4.256 MW công suất và 2,9 tỷ kWh ngay trong năm 2027.

Đến năm 2028, mức thiếu hụt cả nước có thể lên tới 20,7 tỷ kWh, riêng miền Bắc thiếu khoảng 17 tỷ kWh. Năm 2029, mức thiếu hụt toàn hệ thống khoảng 50,4 tỷ kWh, và năm 2030 khoảng 61 tỷ kWh, trong đó miền Bắc thiếu hơn 44 tỷ kWh. Bộ cho rằng nguyên nhân chính là tiến độ đầu tư nguồn và lưới điện chậm so với yêu cầu Quy hoạch điện VIII.

Sau khoảng ba năm triển khai Quy hoạch điện VIII, tổng công suất các dự án đã đưa vào vận hành mới chiếm khoảng 5%. Khoảng 9% dự án đã khởi công nhưng chưa vận hành; 28% đã lựa chọn nhà đầu tư nhưng chưa khởi công; 12% đã có chủ trương đầu tư nhưng chưa lựa chọn được nhà đầu tư, trong khi khoảng 45% chưa có chủ trương đầu tư. Với lưới điện truyền tải, EVN và các đơn vị mới thực hiện gần 29% khối lượng dự án theo quy hoạch, với 292 công trình gồm khoảng 16.665 km đường dây và 91.263 MVA dung lượng máy biến áp giai đoạn 2026-2030.

Để bảo đảm cung ứng điện năm 2027-2028, Bộ đề xuất lắp đặt khoảng 2.800 MW điện mặt trời mái nhà tại bệnh viện, trường học và trụ sở cơ quan nhà nước trước tháng 6/2027; phát triển 3.000-5.000 MW điện mặt trời mái nhà tại khu công nghiệp kết hợp lưu trữ năng lượng trước mùa khô năm 2027 và 2028; đầu tư 2-3 GW hệ thống lưu trữ năng lượng; đưa vào vận hành 1 GW nguồn điện trong năm 2027, 3 GW điện mặt trời tập trung và 2 GW điện gió trên bờ, gần bờ trong năm 2028 từ các dự án đã có chủ trương đầu tư. Dài hạn, Bộ kiến nghị điều chỉnh Quy hoạch điện VIII theo hai bước, bao gồm bổ sung nhiệt điện than mới và năng lượng tái tạo triển khai nhanh.