Việt Nam đối mặt thách thức chuỗi cung ứng: 61% doanh nghiệp phải thay đổi cách vận hành

Khảo sát tháng 9 năm 2026 của CEL trên 118 chuỗi cung ứng tại Việt Nam cho thấy 61% đơn vị được hỏi đã phải thay đổi cách vận hành từ ba lần trở lên trong 12 tháng trước đó, tỷ lệ tương đương cho biết thường nhận được thông báo thay đổi trước chưa đầy 30 ngày, và Báo cáo Global Value Chains Outlook 2026 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) nhận định chuỗi giá trị toàn cầu đã bước vào giai đoạn biến động mang tính cấu trúc, thay vì những cú sốc theo chu kỳ.

Khảo sát của CEL cho thấy các yếu tố nền tảng như chất lượng, chi phí, công suất, tuân thủ và giao hàng vẫn quan trọng, nhưng khách hàng cũng yêu cầu kết nối dữ liệu và minh bạch thông tin, khả năng thích ứng, và giá trị bền vững và trách nhiệm trong vận hành. Báo cáo của WEF lưu ý dòng vốn FDI đăng ký mới tăng nhanh hơn nhiều so với số dự án, gợi ý xu hướng các dự án có quy mô lớn hơn và yêu cầu cao hơn.

Một số nhà máy tại Việt Nam đã được WEF công nhận là thành viên của Mạng lưới Nhà máy Hải đăng toàn cầu nhờ ứng dụng AI và công nghệ số ở quy mô lớn, nhưng thách thức là thu hẹp khoảng cách giữa nhóm dẫn đầu này với phần đông doanh nghiệp còn lại. Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN đã xóa bỏ phần lớn dòng thuế nội khối, nhưng hàng hóa vẫn có thể mất thêm thời gian tại biên giới do thủ tục hải quan, kiểm nghiệm và chứng nhận.

Tỷ lệ nội địa hóa của ngành điện tử Việt Nam vẫn thấp so với quy mô sản xuất, và chính sách công nghiệp đang đặt mục tiêu nâng tỷ lệ này trong những năm tới, đồng thời xác định bán dẫn và vật liệu mới là những lĩnh vực ưu tiên. Cạnh tranh bằng năng suất, chất lượng và tốc độ đáp ứng ngày càng trở thành điều kiện để doanh nghiệp được lựa chọn.