Việt Nam: 87% tài sản của các gia đình nằm trong bất động sản, VIG cảnh báo

Khoảng 87% tài sản của các gia đình Việt Nam đang nằm trong bất động sản, mức tập trung tiềm ẩn rủi ro thanh khoản, theo ông Duc Tran, Quản lý Đầu tư và Quan hệ Nhà đầu tư tại Vietnam Investments Group (VIG), phát biểu tại một diễn đàn đầu tư ở Hà Nội ngày 12/11.

Tỷ trọng này khác xa cơ cấu của các family office trên thế giới, nơi bất động sản chỉ chiếm khoảng 11% danh mục, theo bà Nguyễn Thị Triều, CEO Blue Bridge Investment Partners, dẫn báo cáo của UBS năm 2023. Cổ phiếu niêm yết chiếm 30%, trái phiếu 19%, vốn cổ phần tư nhân 21% và tiền mặt 8%. Ông Duc Tran lý giải sự chênh lệch bằng thị trường đầu tư Việt Nam còn mới, khả năng tiếp cận danh mục nước ngoài hạn chế, niềm tin vào trái phiếu doanh nghiệp chưa cao và số lượng sản phẩm quỹ chưa phát triển, cùng thói quen tích lũy tài sản hữu hình như bất động sản và vàng.

Khác biệt còn ở khâu quản trị. Ông Duc Tran cho biết khoảng 60% đơn vị quản lý tài sản gia đình trên thế giới có hội đồng đầu tư và hơn một nửa có kế hoạch đầu tư dài hạn, trong khi tại Việt Nam tỷ lệ này chưa đến 30%. Ông Nguyễn Duy Linh, Tổng Giám đốc CTCP Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS), nói từ cuối năm 2025 xuất hiện ba thay đổi: nhà đầu tư quan tâm hơn đến hiệu quả sử dụng vốn khi lãi suất biến động, tâm lý phòng thủ rõ hơn sau khi nhiều loại tài sản suy giảm, và chuyển từ xem xét từng tài sản sang quản lý toàn bộ danh mục. Ông khuyến nghị mỗi gia đình duy trì khả năng chi trả chi tiêu thiết yếu trong 6-12 tháng và đặt ngưỡng lỗ tối đa cho từng khoản đầu tư.

Bà Nguyễn Thị Minh Thu, Giám đốc Điều hành Công ty Tư vấn Tài chính và Đầu tư Index Partners, cho biết các tổ chức quản lý tài sản cho gia đình giàu ngày càng chú trọng mức độ an toàn và thanh khoản của toàn danh mục trước khi tính đến cơ hội tăng trưởng. Chiến lược phân bổ cần dựa trên nhu cầu vốn và mục tiêu tăng trưởng trong 3, 5 hoặc 7 năm, bà nói, và sau giai đoạn lãi suất tăng hậu COVID-19, một số gia đình tăng tỷ trọng tài sản thu nhập cố định. Bà ưu tiên bất động sản cho thuê và tài sản thu nhập cố định, đồng thời lưu ý trái phiếu doanh nghiệp có thể sinh lời cao hơn tiền gửi nhưng phải đánh giá kỹ chất lượng.

Ông Linh cho biết danh mục cá nhân đã nâng tỷ trọng thu nhập cố định lên khoảng 30-40%, tập trung trái phiếu của tổ chức phát hành chất lượng được ngân hàng bảo lãnh, và tăng cổ phiếu khi định giá thị trường ở mức thấp. Ông Duc Tran cho rằng đầu tư vào doanh nghiệp tư nhân có thể là hướng đáng cân nhắc trong năm tới, khi lãi suất cao khiến doanh nghiệp khó tiếp cận vốn vay và có thể làm tăng nhu cầu chuyển nhượng cổ phần, song lưu ý tránh tập trung vốn vào một ngành. Bà Minh Thu đề nghị có khung pháp lý và chính sách thuế phù hợp hơn cho quản lý tài sản chuyên nghiệp, khi tài sản của các gia đình vẫn gắn chặt với doanh nghiệp và mô hình hội đồng đầu tư chưa phổ biến, gây khó khăn cho chuyển giao thế hệ và làm tăng nguy cơ xung đột gia đình.