Việt Nam hoàn thiện quy định giao dịch công cụ nợ nhằm tăng an toàn thanh toán

Bộ Tài chính đang hoàn thiện dự thảo thông tư thay thế Thông tư số 30/2019/TT-BTC hướng dẫn đăng ký, lưu ký, niêm yết, giao dịch và thanh toán công cụ nợ của Chính phủ, trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh và trái phiếu chính quyền địa phương, với các sửa đổi tập trung làm rõ trách nhiệm và tăng cường kỷ luật thanh toán.

Dự thảo phân định rõ chức năng giữa Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC) thực hiện đăng ký, lưu ký và thanh toán công cụ nợ, và Công ty Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSC). Ngân hàng Standard Chartered Việt Nam đã đề nghị làm rõ phạm vi trách nhiệm, cơ chế phối hợp và yêu cầu kết nối hệ thống. Cơ quan soạn thảo cho biết quy định kết nối trong điều khoản chuyển tiếp chỉ áp dụng với một số ngân hàng thành viên chưa kết nối hệ thống KRX, đã vận hành từ ngày 5/5/2025; các nội dung cụ thể về quản lý và chia sẻ thông tin giữa VSDC và VSC sẽ được quy định tại quy chế nghiệp vụ của VSDC.

Dự thảo giữ nguyên yêu cầu thành viên phải có đủ tiền và công cụ nợ tại thời điểm đặt lệnh, bác bỏ đề xuất của một số ngân hàng và Hiệp hội Thị trường trái phiếu Việt Nam về việc cho phép tính nguồn tiền, công cụ nợ chờ về, do nguy cơ thiếu hụt dây chuyền nếu giao dịch trước không hoàn tất. Thanh toán thực hiện theo từng giao dịch, chuyển giao công cụ nợ đồng thời với thanh toán tiền; hỗ trợ tạm thời mất khả năng thanh toán qua thấu chi hoặc cho vay qua đêm phải tuân thủ quy định của Ngân hàng Nhà nước, không phải quyền đương nhiên. Dự thảo bổ sung trường hợp loại bỏ thanh toán khi hệ thống gặp sự cố bất khả kháng, sau khi báo cáo VSDC và UBCKNN, đồng thời bỏ quy định báo cáo năm tổng hợp tình hình kinh doanh công cụ nợ, chuyển sang báo cáo dữ liệu điện tử qua hệ thống giao dịch của HNX.