Việt Nam: Bộ trưởng Tài chính cam kết xử lý trách nhiệm khi chậm hoàn thuế

Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn khẳng định trước Quốc hội rằng cán bộ thuế để chậm xử lý hồ sơ hoàn thuế đã đầy đủ, đúng quy định phải chịu trách nhiệm, kể cả bồi thường vật chất.

Trả lời chất vấn sáng 12/11, Bộ trưởng cho rằng cần bảo đảm nguyên tắc bình đẳng giữa cơ quan quản lý và người nộp thuế. Người dân và doanh nghiệp chậm nộp thuế phải chịu xử phạt hành chính và tiền chậm nộp, nên khi lỗi thuộc về Nhà nước hoặc cán bộ thuế thì cũng phải xử lý trách nhiệm theo nguyên tắc bình đẳng trước pháp luật.

Theo Bộ trưởng, cơ quan thuế đang nỗ lực rút ngắn quy trình hoàn thuế: luồng xanh (hoàn trước, kiểm tra sau) chỉ mất 7 ngày, còn các trường hợp kiểm tra trước được phối hợp chặt chẽ để xử lý. Dù 100% hồ sơ đã gửi trực tuyến, việc kiểm tra, đối chiếu hóa đơn vẫn cần thời gian và tiềm ẩn rủi ro ở một số nhóm đối tượng.

Các đại biểu cũng nêu vấn đề dữ liệu. Đại biểu Hoàng Thị Thanh Thúy (Tây Ninh) phản ánh dữ liệu giữa cơ quan thuế, cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ sở dữ liệu quốc gia chưa đồng bộ, khiến người dân bị treo hoặc khóa mã số thuế, không thể kê khai, nộp thuế hay giao dịch điện tử. Bộ trưởng thừa nhận có trường hợp gửi thông báo sai đến người dân, doanh nghiệp và cho biết Bộ đang rà soát dữ liệu, kể cả thông tin từng thửa đất, trong bối cảnh sáp nhập xã, phường và tách, nhập tỉnh.

Đại biểu Hoàng Ngọc Định (Tuyên Quang) dẫn số liệu của Cục Thuế về hơn 2,5 triệu mã số thuế cần rà soát, chuẩn hóa. Bộ trưởng cho biết từ đầu năm đến nay đã làm sạch 777.000 mã số, nhưng còn 2,5 triệu mã ở trạng thái 03 (đã dừng hoạt động kinh doanh) và 06 (không hoạt động tại địa điểm đăng ký). Ông nói việc chưa làm sạch mã số thuế là một trong những nguyên nhân sâu xa khiến Việt Nam bị Diễn đàn Toàn cầu và OECD xếp vào danh sách đen, và nếu không hoàn thành, kỳ đánh giá quý II/2028 của OECD có thể chưa đưa Việt Nam ra khỏi danh sách theo dõi, thậm chí đưa trở lại danh sách đen. Bộ Tài chính đã báo cáo Chính phủ và gửi Quốc hội đề nghị đưa vào chương trình kỳ họp các quy trình, thủ tục làm sạch mã số thuế, trong đó có xóa nghĩa vụ tài chính với doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã dừng hoạt động từ 5 năm trước trở lại đây, đặc biệt là thuế môn bài đã bãi bỏ từ ngày 1/1/2026, cùng các khoản tiền phạt nộp chậm.