Việt Nam: Bộ Tài chính đẩy mạnh chuyển đổi số với dữ liệu thời gian thực và AI

Tại Hội thảo - Triển lãm Tài chính số Việt Nam 2026 (VDF-2026) diễn ra ngày 24/9/2026, ông Nguyễn Minh Ngọc - Phó Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin và Chuyển đổi số (Bộ Tài chính) cho biết ngành Tài chính đang chuyển trọng tâm từ xây dựng nền tảng hạ tầng sang khai thác sâu dữ liệu và công nghệ nhằm tạo giá trị thực chất cho nền kinh tế, người dân và doanh nghiệp.

Ông Ngọc nhấn mạnh kết nối dữ liệu thời gian thực là cực kỳ quan trọng, Bộ Tài chính đang xây dựng hệ thống API Gateway kết nối trực tiếp với API Gateway của Chính phủ và quốc gia. Ông dẫn chứng cơ quan thuế phối hợp với Cục Quản lý xuất nhập cảnh xử lý tức thời các trường hợp nợ thuế dẫn đến tạm hoãn xuất cảnh tại sân bay thay vì xử lý định kỳ.

Ông Lưu Mạnh Tưởng - Phó Cục trưởng Cục Hải quan cho biết mỗi năm hệ thống hải quan xử lý khoảng 20 triệu tờ khai, kim ngạch xuất nhập khẩu tăng 10-20% mỗi năm. Ngành Hải quan ưu tiên ứng dụng AI thành hai nhóm: hỗ trợ người dân, doanh nghiệp qua Chatbot AI 24/7 và hỗ trợ khai mã HS; và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước qua quản lý rủi ro AI. Hệ thống hải quan số mới dự kiến triển khai từ cuối năm 2026 sẽ tích hợp toàn diện AI và công cụ phân tích dữ liệu.

Ông Nguyễn Tuấn Khang (IBM ASEAN) nhận định tư duy đã chuyển từ AI là gì sang rủi ro và hành lang pháp lý. Ông Nguyễn Hải Sơn - Tổng Giám đốc CMC TS chỉ ra Agentic AI có khả năng tự suy luận, tự học và phối hợp tác vụ phức tạp. Hội thảo cấp cao kết thúc với bốn thông điệp cốt lõi: chuyển đổi số hướng đến giá trị thực chất, dữ liệu là nền tảng tiên quyết, AI gắn liền với an toàn và trách nhiệm, đồng bộ hạ tầng và tăng cường hợp tác.