Việt Nam: Nhiều doanh nghiệp tìm vốn quốc tế khi đã quá muộn, Chủ tịch HSC cảnh báo

Nhiều doanh nghiệp Việt Nam trì hoãn kế hoạch huy động vốn quốc tế vì thói quen và ngại chi phí, chỉ tìm đến đơn vị tư vấn khi gặp khó khăn về dòng tiền, ông Johan Nyvene, Chủ tịch HĐQT Công ty Chứng khoán TP.HCM (HSC) cảnh báo.

Phát biểu tại Diễn đàn Thị trường vốn Việt Nam 2026 ngày 30/10, ông Nyvene cho biết doanh nghiệp quen vay ngân hàng phải đối mặt với quy trình khác khi tiếp cận nhà đầu tư quốc tế, bao gồm tổ chức chương trình giới thiệu cơ hội đầu tư, gặp gỡ nhà đầu tư, và sử dụng ngân hàng đầu tư quốc tế, đơn vị kiểm toán Big4 cùng các hãng luật lớn. Tổng chi phí tư vấn có thể lên tới vài triệu USD.

Doanh nghiệp trì hoãn chuẩn bị qua nhiều năm, đến khi lãi vay lên trên 10% và dòng tiền khó khăn mới tìm cách phát hành trái phiếu hoặc cổ phiếu là quá muộn và thiếu thực tế, vì các công việc chưa chuẩn bị không thể hoàn tất ngay khi nhu cầu tiền trở nên cấp bách, ông nói.

Ông Nyvene chỉ ra khoảng trống về dữ liệu và nhân sự: nhiều doanh nghiệp chưa có giám đốc tài chính đủ năng lực, thậm chí chủ tịch HĐQT hoặc tổng giám đốc không tham gia các cuộc gặp nhà đầu tư. Ngay cả khi có báo cáo kiểm toán, doanh nghiệp vẫn thiếu dữ liệu thẩm định về dự báo doanh thu hai năm tới, cơ cấu khách hàng. Bối cảnh huy động vốn cũng khó hơn so với giai đoạn 2017-2018, khi các đợt IPO ngân hàng đạt định giá P/B trên 2 lần, so với mức 1,3-1,7 lần hiện nay. Các lĩnh vực như công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo và robot vẫn có cơ hội được định giá cao, trong khi ngân hàng, chứng khoán và bất động sản gặp nhiều thách thức hơn, ông Nyvene lưu ý.