Việt Nam: Doanh nghiệp đối mặt bài toán chuyển từ "có hàng" sang "có đơn"

Các doanh nghiệp Việt Nam cần vượt qua tư duy chỉ tập trung vào sản xuất để làm chủ công nghệ, chuỗi cung ứng và thị trường, nếu muốn biến sự quan tâm của khách hàng quốc tế thành hợp đồng thực tế, các diễn giả phát biểu tại diễn đàn về chuyển dịch chuỗi cung ứng toàn cầu tại Việt Nam ngày 18/9.

GDP của Việt Nam đạt khoảng 514 tỷ USD năm 2025, tăng trưởng 8,02%, và tăng 8,18% trong nửa đầu năm 2026, trong khi chỉ số sản xuất công nghiệp 8 tháng tăng 11,9%. Kim ngạch xuất khẩu đạt 266,5 tỷ USD trong nửa đầu năm 2026, tăng 21%, nhưng doanh nghiệp FDI chiếm tới 79,9% kim ngạch, trong khi doanh nghiệp trong nước chỉ chiếm 20,1%, theo TS. Phạm Văn Quân, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp, Bộ Công Thương.

Doanh nghiệp trong nước vẫn tham gia ở các công đoạn có giá trị gia tăng thấp và phụ thuộc nhiều vào nguyên liệu, linh kiện và công nghệ cốt lõi nhập khẩu, TS. Phạm Văn Quân cho biết, mô tả hoạt động sản xuất thiên về gia công lắp ráp với năng lực R&D và sở hữu trí tuệ hạn chế.

Cục Công nghiệp xác định ba trụ cột phát triển công nghiệp: hoàn thiện thể chế, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và tăng khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, cùng với chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026-2035 theo Quyết định 929/QĐ-TTg đặt mục tiêu tỷ lệ nội địa hóa đến năm 2030 là 30% trong điện tử, 40% trong cơ khí, 30% trong ô tô, 60% trong dệt may, 65% trong da giày và 15% trong công nghiệp công nghệ cao, với các mục tiêu cao hơn cho năm 2035.

"Khoảng cách từ 'có hàng' đến 'có đơn' cũng là khoảng cách từ năng lực sản xuất đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt trong chuỗi cung ứng toàn cầu," diễn đàn kết luận.