Việt Nam: Doanh nghiệp thực phẩm đối mặt quy định bao bì EU khắt khe hơn

Doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm Việt Nam đang đối mặt với các quy định chặt chẽ hơn của Liên minh châu Âu về bao bì và chất thải bao bì, khi quy định mới của EU chính thức có hiệu lực từ tháng 8/2026 sau quá trình lấy ý kiến các thành viên WTO từ năm 2024.

Ông Lê Hoàng Tài, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương), cho biết bao bì không còn đơn thuần là phương tiện bảo quản, vận chuyển và giới thiệu sản phẩm mà đã trở thành yếu tố quyết định khả năng đáp ứng tiêu chuẩn thị trường và tham gia chuỗi cung ứng tại EU. Ông Ngô Xuân Nam, Phó Giám đốc Văn phòng SPS Việt Nam (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết doanh nghiệp đã có điều kiện tiếp cận thông tin từ giai đoạn dự thảo đến khi quy định được ban hành và áp dụng.

Giá trị gia tăng xuất khẩu nông lâm thủy sản 8 tháng năm 2026 sang EU chỉ tăng 1,7%, thấp hơn nhiều so với thị trường châu Á – nơi xuất khẩu rau quả sắp đạt mốc 10 tỷ USD. Các sản phẩm chế biến sâu của Việt Nam trên kệ siêu thị châu Âu còn rất thưa thớt, trong khi EU đang siết chặt quy chuẩn bao bì với lộ trình giảm thải 5% vào năm 2030 và 15% vào năm 2040, áp dụng cho cả nội khối EU lẫn quốc gia nhập khẩu.

EU đã cấm Bisphenol A (BPA), áp dụng bước chuyển tiếp từ ngày 20/7/2026 và áp dụng chính thức trên rau quả, thực phẩm thủy sản từ ngày 20/1/2028; năm 2026 đã có doanh nghiệp Việt Nam vướng cảnh báo vi phạm liên quan đến BPA. Quy định chống phá rừng được gia hạn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa đến hết ngày 31/12/2026, trong khi lộ trình áp dụng chính thức quy định về ELA (hồ sơ chứng từ phi thuế quan) bắt đầu từ ngày 1/1/2028.

Ông Nam dẫn chứng trường hợp năm 2025, một doanh nghiệp Việt Nam bị EU cảnh báo và thu hồi 1 container tôm tẩm bột có trứng, do sản phẩm trứng của Việt Nam chưa nằm trong danh sách được EU cho phép nhập khẩu. Ông cho rằng một số doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ, vẫn chưa tiếp cận đầy đủ thông tin về yêu cầu an toàn thực phẩm đối với bao bì, khả năng tái chế và tỷ lệ tái chế, và lưu ý mức giới hạn dư lượng chỉ cần vượt từ 0,01 ppm lên 0,012 ppm là lô hàng đã có thể bị cảnh báo và trả về.