Việt Nam: Khối ngoại vẫn bán ròng hai tuần sau khi được FTSE nâng hạng

Khối ngoại tiếp tục bán ròng trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong hai tuần liên tiếp sau khi nước này chính thức gia nhập nhóm thị trường mới nổi của FTSE vào ngày 21/9, với giá trị bán ròng khoảng 2.865 tỷ đồng trong tuần đầu tiên và 1.660 tỷ đồng trong tuần thứ hai tính đến hết ngày 1/10.

Việc bán ròng tiếp diễn cho thấy nâng hạng chỉ số không tự động đảo chiều dòng vốn ngoại, theo ông Bùi Văn Huy, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư FIDT. Ông Huy viện dẫn các yếu tố bất lợi toàn cầu bao gồm lãi suất tăng tại các nền kinh tế lớn, với lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm lên khoảng 5,24% vào ngày 28/9, mức cao nhất kể từ năm 2007, và đồng USD mạnh lên làm tăng rủi ro tỷ giá cho nhà đầu tư nước ngoài. P/E của VN-Index hiện ở mức khoảng 12 lần, hoặc khoảng 10 lần nếu loại trừ cổ phiếu họ Vingroup, nhưng định giá thấp không tự động thu hút vốn nếu không có triển vọng tăng trưởng lợi nhuận và rủi ro tỷ giá được quản lý.

Ông Lương Duy Phước, Giám đốc Phân tích, Công ty Chứng khoán Kafi cho biết, dòng vốn thụ động liên quan đến FTSE được phân bổ theo lộ trình, với đợt đầu ngày 21/9 chỉ tương ứng 10% tỷ trọng mục tiêu, các giai đoạn tiếp theo dự kiến vào tháng 3, tháng 6 và tháng 9/2027. Ông Phước dẫn trường hợp Kuwait, nơi dòng vốn ngoại tăng từ khoảng 200 triệu USD năm 2017 lên 700 triệu USD nửa cuối năm 2018 và 1,1 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm 2019. Các ước tính về quy mô dòng vốn thụ động liên quan đến nâng hạng cho Việt Nam dao động từ khoảng 1,3 tỷ USD theo FiinGroup đến khoảng 2,2 tỷ USD theo kịch bản cơ sở của Công ty Chứng khoán SSI.

Cần phân biệt ba nguồn dòng vốn ngoại gồm: quỹ ETF thụ động mua bán dựa trên thành phần chỉ số; quỹ chủ động so sánh Việt Nam với các thị trường khác về tăng trưởng lợi nhuận, định giá, thanh khoản và quản trị trước khi phân bổ; và dòng tiền ngắn hạn phản ứng nhanh với lãi suất, tỷ giá và tin tức nhưng không phản ánh xu hướng dài hạn. Quỹ chủ động, có khả năng tạo ra thay đổi lớn và bền vững hơn, sẽ đánh giá liệu Việt Nam có chứng minh được câu chuyện tăng trưởng hấp dẫn sau nâng hạng trước khi tăng tỷ trọng, trong khi giới hạn sở hữu nước ngoài 30% đối với nhiều ngân hàng và tỷ lệ sở hữu nhà nước cao khiến lượng cổ phiếu tự do chuyển nhượng thực tế thấp hơn đáng kể so với vốn hóa doanh nghiệp.