Việt Nam: Diễn đàn kinh tế bàn về đổi mới fintech gắn với khả năng chống chịu

Công nghệ tài chính và trí tuệ nhân tạo đang mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính, nhưng cũng kéo theo rủi ro về an ninh mạng, dữ liệu, mô hình AI và phụ thuộc vào nhà cung cấp công nghệ bên thứ ba, đòi hỏi quản trị rủi ro chặt chẽ hơn, theo các ý kiến tại Diễn đàn Kinh tế Việt - Anh 2026 về công nghệ tài chính, ổn định tài chính và khả năng chống chịu hệ thống diễn ra tại Hà Nội ngày 3/11.

Diễn đàn do Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội phối hợp với Hội Hữu nghị Việt - Anh và các đối tác tổ chức. TS. Nguyễn Thị Hồng Thuý, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế, cho biết thách thức hiện nay không chỉ là đổi mới nhanh hơn mà còn phải đổi mới an toàn và có khả năng chống chịu; chuyển đổi số đòi hỏi tái cấu trúc mô hình kinh doanh, dữ liệu, nguồn nhân lực và hệ thống quản trị. Bà cũng nêu rằng một ngân hàng dù đầu tư mạnh cho an ninh mạng vẫn có thể dễ bị tổn thương nếu phụ thuộc quá lớn vào một nhà cung cấp điện toán đám mây, dữ liệu phân mảnh hoặc nhân viên chưa đủ năng lực xử lý sự cố.

Bà Alexandra Smith, Đại biện lâm thời Đại sứ quán Anh tại Việt Nam, cho biết cơ chế thử nghiệm có kiểm soát của Cơ quan Quản lý tài chính Anh (FCA) cho phép doanh nghiệp thử nghiệm sản phẩm, dịch vụ tài chính mới trong môi trường an toàn, có kiểm soát. Bà cho rằng ứng dụng công nghệ có trách nhiệm, an ninh mạng và khả năng chống chịu vận hành là những lĩnh vực Anh có thể chia sẻ kinh nghiệm với Việt Nam; công nghệ quản lý, giám sát (RegTech, SupTech) và các khuôn khổ quản trị AI được xem là hướng tiếp cận hỗ trợ đổi mới có kiểm soát.

Ông Đỗ Quang Vinh, Phó chủ tịch HĐQT kiêm Phó tổng giám đốc Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB), đã dẫn kết quả nghiên cứu về mức độ sẵn sàng chuyển đổi số và khả năng chống chịu vận hành tại 20 ngân hàng thương mại trong nước, dựa trên tối đa 1.061 phản hồi của nhân sự ngân hàng. Kết quả cho thấy 76,5% người tham gia khảo sát đánh giá khách hàng dễ dàng tiếp cận các phương thức thanh toán hiện đại như mã QR, ví điện tử và chuyển khoản nhanh, song chỉ 55,1% đánh giá ngân hàng ít gặp khiếu nại liên quan đến kỹ thuật; 43,6% cho biết đã triển khai hiệu quả Big Data, đạt 55% tại nhóm ngân hàng cổ phần quy mô vốn lớn và 53% tại nhóm Big Four, nhưng chỉ 29,7% ở nhóm ngân hàng quy mô nhỏ hơn.

Cũng theo khảo sát, 76,3% nhân sự cho biết cần liên tục nâng cấp kỹ năng, 56,8% nhận định kiến thức công nghệ nhanh chóng trở nên lỗi thời và 62,9% tự tin về năng lực số của bản thân so với đồng nghiệp. Trong khi 77% cho rằng năng suất hoạt động của ngân hàng đang tăng, chỉ 63% đánh giá mức độ hài lòng của khách hàng ở mức cao hoặc rất cao. Ông Vinh cho rằng giai đoạn tiếp theo cần tập trung khai thác dữ liệu, ứng dụng AI và tích hợp hệ sinh thái dịch vụ, gắn với đào tạo nhân sự liên tục; khả năng chống chịu không chỉ phụ thuộc hạ tầng công nghệ mà còn ở dữ liệu được tích hợp, hệ thống dễ sử dụng và cơ chế xử lý sự cố hiệu quả.