Việt Nam: Nâng hạng FTSE Russell chuyển trọng tâm từ IPO sang giá trị hậu niêm yết

Việc Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp từ tháng 9/2026 được kỳ vọng sẽ mở rộng khả năng tiếp cận vốn quốc tế, nhưng các chuyên gia cho rằng thành công của doanh nghiệp không còn phụ thuộc vào việc hoàn thành IPO mà là khả năng tạo ra giá trị bền vững sau niêm yết.

IPO tự thân không tạo ra giá trị doanh nghiệp, theo bà Lâm Thị Ngọc Hảo, Thành viên điều hành, Trưởng khối Khách hàng và Thị trường của KPMG Việt Nam. IPO chỉ thêm thanh khoản cho nhà đầu tư và tạo điều kiện doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn mới, giá trị thực sự được quyết định bởi cách doanh nghiệp sử dụng nguồn vốn đó trong nhiều năm sau niêm yết.

Nâng hạng phản ánh những cải thiện về cơ chế vận hành, tính minh bạch và mức độ hội nhập thị trường vốn Việt Nam, nhưng không làm thay đổi nguyên tắc cơ bản: dòng vốn luôn tìm đến doanh nghiệp có chất lượng tốt, triển vọng rõ ràng và quản trị minh bạch. Phần lớn các quỹ thụ động chỉ giải ngân theo tiêu chí chỉ số, trong khi quỹ chủ động, nhóm khó tính nhất, đánh giá chiến lược tăng trưởng, hiệu quả sử dụng vốn, chất lượng quản trị và năng lực thực thi.

Bà Hảo cho biết doanh nghiệp Việt Nam ngày càng cạnh tranh không chỉ về doanh thu hay tốc độ tăng trưởng, mà về các chỉ số như ROE, ROIC và biên lợi nhuận so với các doanh nghiệp cùng ngành trong khu vực. Nhà đầu tư muốn biết liệu giá trị được tạo ra trong công ty niêm yết có thực sự được giữ lại cho cổ đông hay bị dịch chuyển sang các bên liên quan khác, và các yếu tố quản trị như hội đồng quản trị độc lập, chính sách giao dịch với bên liên quan, tính minh bạch trong công bố thông tin và cơ chế giám sát nội bộ ngày càng ảnh hưởng trực tiếp tới định giá.

Doanh nghiệp thành công nhất trên thị trường chứng khoán không phải là doanh nghiệp huy động được nhiều vốn nhất, mà là doanh nghiệp biết chuyển hóa nguồn vốn thành tăng trưởng bền vững, quản trị minh bạch và niềm tin dài hạn từ thị trường.