Việt Nam: Ngành quản lý quỹ nhìn thấy cơ hội vàng để tăng trưởng

Ngành quản lý quỹ Việt Nam đang có cơ hội vàng để tái cấu trúc và đảm nhận vai trò lớn hơn trong việc cung ứng vốn dài hạn cho nền kinh tế, khi đất nước hướng tới tăng trưởng hai chữ số và thị trường chứng khoán được nâng hạng.

Theo ông Nguyễn Công Minh, Trưởng ban Ban Quản lý các công ty quản lý quỹ và quỹ đầu tư chứng khoán, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, tổng giá trị tài sản quản lý (AUM) tại 43 công ty quản lý quỹ Việt Nam đạt 846.000 tỷ đồng tính tới cuối tháng 6/2026, tăng trưởng bình quân 20%/năm trong 10 năm qua. Hiện có 142 quỹ đầu tư chứng khoán, trong đó 106 quỹ đại chúng. Tuy nhiên, quy mô AUM chỉ tương đương khoảng 6% GDP của Việt Nam, so với 31% ở Thái Lan, 56% ở Malaysia, 84% ở Hàn Quốc và 57% ở Trung Quốc.

Ông Nguyễn Hữu Hiệu, Tổng giám đốc Fiin Group, cho biết tỷ lệ này đang giảm, từ 6,5% giai đoạn 2023-2025 xuống còn 6,2% vào cuối tháng 6/2026, hàm ý quy mô tuyệt đối của ngành quỹ tăng lên nhưng tỷ trọng tương đối trong nền kinh tế lại giảm. Danh mục ủy thác chiếm 88,1% tổng AUM, trong khi nghiệp vụ quản lý quỹ đầu tư chứng khoán chỉ chiếm 11,9%. Quỹ đại chúng chiếm chưa đến 1% GDP, cho thấy kênh đầu tư này vẫn chưa chạm tới nhà đầu tư cá nhân.

Ngành quỹ có dư địa tăng trưởng lớn khi tầng lớp người giàu và trung lưu Việt Nam đang tăng nhanh. McKinsey ước tính tài sản tài chính cá nhân của người Việt đạt khoảng 360 tỷ USD vào cuối năm 2022 và có thể tăng lên khoảng 600 tỷ USD vào năm 2027, với tốc độ tăng trưởng khoảng 11%/năm. Riêng tài sản được quản lý chuyên nghiệp có thể tăng thêm khoảng 65-75 tỷ USD trong giai đoạn này. Các chuyên gia cho rằng ngành quỹ cần đa dạng hóa sản phẩm, bao gồm quỹ hưu trí tự nguyện, quỹ bất động sản (REIT), quỹ hạ tầng, đồng thời đẩy mạnh IPO các doanh nghiệp lớn và tăng tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free-float).

Chính phủ đang thúc đẩy cải cách. Ngày 27/7, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 1413/QĐ-TTg phê duyệt Đề án Cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam, ưu tiên phát triển nhà đầu tư tổ chức. Năm 2025, Bộ Tài chính phê duyệt Đề án Tái cấu trúc nhà đầu tư và phát triển ngành quỹ đầu tư chứng khoán, đặt mục tiêu đến năm 2030 có 500 quỹ đầu tư chứng khoán, tổng giá trị tài sản ròng (NAV) đạt 5% GDP, với 2,5 triệu người nắm giữ chứng chỉ quỹ năm 2030 và 5 triệu người vào năm 2035. Đề án cũng đặt mục tiêu nhà đầu tư tổ chức và nước ngoài chiếm 30% khối lượng giao dịch vào năm 2030, tăng lên 40%.