Việt Nam: Công ty quản lý quỹ tăng quy mô tài sản nhưng khó tạo lợi nhuận

Ngành quản lý quỹ Việt Nam đã chứng kiến tổng tài sản quản lý (AUM) tăng hơn sáu lần trong thập kỷ qua, nhưng phần lớn vốn này đến từ các hợp đồng ủy thác định chế với biên phí thấp, khiến nhiều công ty quản lý quỹ có lợi nhuận kinh doanh mỏng, theo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và báo cáo từ FiinGroup và FIDT.

Tổng AUM toàn ngành tăng từ khoảng 124.000 tỷ đồng năm 2015 lên hơn 840.000 tỷ đồng năm 2026. Tuy nhiên, 89% đến từ danh mục quản lý ủy thác — chủ yếu là các công ty bảo hiểm — trong khi chỉ 11% là giá trị tài sản ròng của quỹ công chúng. Lượng vốn này phần lớn được phân bổ vào tài sản phòng thủ: 77% danh mục ủy thác tập trung vào trái phiếu chính phủ, tiền gửi và chứng chỉ tiền gửi.

Tài sản quỹ tại Việt Nam tương đương 0,8% GDP, thấp hơn nhiều so với mức 22,5% của Ấn Độ và 34,1% của Thái Lan, theo dữ liệu từ Dragon Capital. Tài sản quỹ bình quân đầu người ước tính khoảng 39 USD, so với 608 USD tại Ấn Độ và 2.750 USD tại Thái Lan. Tính đến tháng 9/2026, Việt Nam có 124 quỹ đầu tư được cấp phép và hơn 700.000 người nắm giữ chứng chỉ quỹ.

Các công ty quản lý quỹ cụ thể minh họa thách thức. Amber Capital quản lý 3.832 tỷ đồng tài sản ủy thác vào cuối quý III/2026, nhưng doanh thu hoạt động 9 tháng chỉ đạt 8,28 tỷ đồng, giảm 17% so với cùng kỳ. Loại trừ doanh thu và chi phí tài chính, biên lợi nhuận hoạt động cốt lõi âm 1,86 tỷ đồng. Công ty CP Quản lý quỹ Việt Cát (VFC) chứng kiến tài sản ủy thác tăng 50,4% trong 9 tháng lên hơn 1.835 tỷ đồng, nhưng báo lỗ sau thuế 9 tháng gần 3,95 tỷ đồng, cao hơn khoản lỗ 1,38 tỷ đồng cùng kỳ năm trước.

Ngược lại, Công ty TNHH Quản lý quỹ SSI (SSIAM) ghi nhận doanh thu 9 tháng hơn 177 tỷ đồng, tăng 28,4%, và lợi nhuận sau thuế hơn 152 tỷ đồng, tăng 57,5%, với biên lợi nhuận hoạt động cốt lõi dương khoảng 100,7 tỷ đồng trước các khoản tài chính. Thời gian nắm giữ chứng chỉ quỹ bình quân trên nền tảng Fundmart chỉ 7,9 tháng, một số quỹ cổ phiếu chỉ 3-3,5 tháng, theo TCBS Research. Trong tháng 9/2026, giá trị rút ròng trên Fundmart đạt 316,7 tỷ đồng dù 24 quỹ cổ phiếu theo dõi vượt trội so với VN-Index giảm 3,5%.