Việt Nam: Khoảng trống quản trị giữa tuân thủ và thực chất

Doanh nghiệp Việt Nam đã tiến bộ trong tuân thủ quy định nhưng vẫn đối mặt với khoảng cách lớn giữa đáp ứng yêu cầu pháp luật và đạt được chất lượng quản trị thực chất, các diễn giả phát biểu tại một hội nghị về thị trường chứng khoán gần đây.

Đại biểu Quốc hội Phan Đức Hiếu cho rằng thách thức hiện nay là chuyển từ nhận thức sang thực hành và từ thực hành thành văn hóa quản trị. Một doanh nghiệp có thể có đầy đủ điều lệ và quy trình theo quy định, nhưng quản trị thực chất phụ thuộc vào việc hội đồng quản trị có đủ độc lập để chất vấn các quyết định lớn và xung đột lợi ích có được nhận diện kịp thời hay không.

Sau 18 chu kỳ đánh giá, tỷ lệ tuân thủ của doanh nghiệp niêm yết trung bình đạt khoảng 65%, nhưng điểm theo thông lệ quản trị tốt của ASEAN chỉ đạt 25-30%. Bà Trần Anh Đào, Trưởng Ban Kiểm soát Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM, cho biết công bố thông tin và đối xử công bằng với cổ đông tương đối tốt, trong khi tính độc lập, đánh giá hội đồng quản trị và các tiêu chí về môi trường, xã hội và quản trị còn yếu, mới đạt khoảng 30%.

Bộ Tài chính đang thúc đẩy cải cách qua sửa đổi Luật Doanh nghiệp, tập trung vào môi trường kinh doanh thuận lợi hơn, nâng cao chất lượng quản trị và tiếp cận các nguyên tắc của OECD, theo ông Nguyễn Đức Trung, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân. Đối với doanh nghiệp nhà nước, chiếm khoảng một nửa số doanh nghiệp niêm yết và hơn 40% vốn hóa, Nghị quyết 79 đặt mục tiêu áp dụng đầy đủ các nguyên tắc quản trị OECD vào năm 2030, theo bà Nguyễn Thu Thủy, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp nhà nước.