Việt Nam: Tài chính xanh cần nhiều hơn vốn ngân hàng

Tài chính xanh tại Việt Nam không thể chỉ dựa vào vốn vay ngân hàng; các chuyên gia kêu gọi kết hợp tín dụng, thị trường carbon, trái phiếu xanh và các công cụ khác để tài trợ cho quá trình chuyển đổi.

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Ngọc Cảnh cho rằng tín dụng xanh vẫn là nguồn lực quan trọng trong khi các kênh huy động vốn xanh khác đang phát triển, nhưng thị trường carbon vận hành hiệu quả có thể biến kết quả giảm phát thải thành nguồn lực tài chính cho doanh nghiệp và giảm áp lực lên vốn tín dụng xanh. Tín dụng xanh tăng bình quân trên 20%/năm giai đoạn 2017-2025, đạt trên 856.000 tỷ đồng đến cuối tháng 6/2026, tăng 9,87% so với cuối năm 2025.

Ông Trần Anh Quý, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng, cho biết các ngân hàng không thiếu vốn nhưng gặp khó khăn trong xác định dự án đáp ứng tiêu chí xanh, bao gồm hạn chế "tẩy xanh". Agribank, một trong những ngân hàng có dư nợ tín dụng xanh lớn nhất, tài trợ trên cơ sở hiểu rõ dự án, quản trị rủi ro theo giai đoạn và đưa giá trị carbon đã kiểm chứng vào quyết định tín dụng, theo bà Nguyễn Thị Thu Hà, phụ trách ESG của ngân hàng. "Kết nối vốn cần đi cùng tư vấn kỹ thuật và hỗ trợ thị trường, thay vì chỉ tập trung vào ưu đãi lãi suất", bà Hà nói.

Ông Bùi Minh Giáp, Chuyên gia Kinh tế trưởng ADB, nhấn mạnh ngân hàng không thể tự đáp ứng nhu cầu vốn dài hạn cho tài trợ xanh, cần kết hợp tín dụng với trái phiếu xanh, trái phiếu chuyển đổi, vốn cổ phần, tài chính hỗn hợp, bảo lãnh và cơ chế chia sẻ rủi ro. Ông Nguyễn Hữu Tú, Phó tổng giám đốc MIZA, cho biết chi phí xác minh carbon có thể lên tới hàng chục ngàn USD mỗi vòng, là rào cản lớn cho doanh nghiệp muốn thu hồi vốn từ tín chỉ carbon.