Việt Nam chỉ có khoảng 100 doanh nghiệp là nhà cung ứng cấp I cho tập đoàn đa quốc gia

Việt Nam hiện chỉ có khoảng 100 doanh nghiệp trong nước đạt chuẩn nhà cung ứng cấp I cho các tập đoàn đa quốc gia, cho thấy phần lớn doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ vẫn đứng ngoài chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tại lễ khai mạc Triển lãm MTA Vietnam 2026 tại TPHCM, ông Okabe Mitsutoshi, Trưởng đại diện Văn phòng Tổ chức Xúc tiến thương mại Nhật Bản (JETRO) tại TPHCM, cho biết Việt Nam đang thu hút hơn 2.000 doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư. Khảo sát do JETRO công bố tháng 11-2025 ghi nhận tỷ lệ nội địa hóa nguồn cung của Việt Nam ở mức 38,1% khi bao gồm mua sắm từ các doanh nghiệp liên kết Nhật Bản và doanh nghiệp FDI khác, nhưng nếu chỉ tính riêng mua sắm từ doanh nghiệp Việt Nam thì tỷ lệ giảm xuống còn 18,3%.

Cicor Việt Nam, thành viên của Cicor Thụy Sĩ, đang hợp tác với hơn 10 doanh nghiệp Việt Nam trong lĩnh vực cơ khí chính xác, kim loại tấm, đóng gói công nghiệp, logistics và linh kiện cơ khí, nhưng tỷ lệ mua hàng nội địa chỉ khoảng 3%. Tổng Giám đốc Nguyễn Trọng Luật của Cicor Việt Nam cho biết ngành điện tử phục vụ các lĩnh vực khắt khe như thiết bị y tế, hàng không, quốc phòng, nơi linh kiện cốt lõi, vi mạch, cảm biến và vật liệu chuyên dụng vẫn phải nhập khẩu.

Theo thống kê của Sở Công thương TPHCM giai đoạn 2019-2025, tỷ lệ nội địa hóa ngành điện tử tại thành phố chỉ đạt 25,81%, sản phẩm công nghiệp hỗ trợ dừng lại ở phân khúc giản đơn, hàm lượng công nghệ trung bình, thấp.

TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho biết trong hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, chỉ khoảng 5.000 doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng. Trong đó, trên 300 doanh nghiệp trở thành nhà cung ứng cấp I, II cho tập đoàn đa quốc gia, và chỉ hơn 100 doanh nghiệp đạt cấp I. Ông Bình chỉ ra công nghệ và nhân lực là hai điểm nghẽn lớn, với 60-70% doanh nghiệp sử dụng công nghệ trung bình hoặc lạc hậu, chi phí R&D dưới 1% doanh thu, thấp xa so với mức 3-5% của các nước phát triển.