Việt Nam: Bảo hiểm sức khỏe đối mặt nguy cơ trục lợi gia tăng khi thiếu cơ chế chia sẻ dữ liệu

Bảo hiểm sức khỏe, nghiệp vụ tăng trưởng nhanh nhất thị trường phi nhân thọ trong nửa đầu năm 2026, đang đối mặt với nguy cơ trục lợi gia tăng khi các doanh nghiệp bảo hiểm thiếu cơ sở dữ liệu chung về lịch sử tổn thất, thông tin y tế và danh sách khách hàng gian lận.

Doanh thu bảo hiểm sức khỏe đạt 17.742 tỷ đồng trong kỳ, chiếm 34,8% tổng doanh thu phi nhân thọ và tăng 17,3% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn đáng kể so với tốc độ tăng trưởng bình quân toàn thị trường, theo Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam (IAV). Tỷ lệ thâm nhập bảo hiểm tại Việt Nam hiện vẫn ở mức thấp, khi tổng phí bảo hiểm gốc năm 2025 chỉ chiếm khoảng 12,5% GDP.

Khoảng trống bảo vệ sức khỏe, phần chi phí y tế người dân phải tự gánh chịu do thiếu sự bảo vệ từ bảo hiểm, đã tăng lên 3,7 tỷ USD trong năm 2025 từ mức 2,3 tỷ USD năm 2017. Chi phí y tế tự chi trả của người dân cao hơn khoảng 2 lần so với khuyến nghị của WHO và khoảng 3 lần tốc độ lạm phát chung của nền kinh tế.

IAV đã khuyến nghị các doanh nghiệp bảo hiểm tăng cường chia sẻ thông tin về lịch sử tổn thất, đặc biệt với các trường hợp tái tục và chào phí ở nhiều nơi, đồng thời gửi danh sách cơ sở y tế có dấu hiệu gian lận và khách hàng có tỷ lệ tổn thất xấu. Tuy nhiên, việc thiết lập hệ thống cơ sở dữ liệu chung chưa thể thực hiện, thiếu cơ sở pháp lý để chia sẻ thông tin. Các doanh nghiệp đã kiến nghị Bộ Tài chính sớm xây dựng, quản lý và vận hành tập trung cơ sở dữ liệu về hoạt động kinh doanh bảo hiểm, và kiến nghị Bộ Y tế tăng cường kiểm soát chất lượng chẩn đoán bệnh.