Việt Nam: Khu công nghiệp chuyển từ lợi thế đất đai sang năng lực thực thi để cạnh tranh FDI

Lợi thế thu hút FDI của Việt Nam đang chuyển từ chi phí thấp và quỹ đất sang chất lượng hạ tầng, tốc độ triển khai, năng lượng, nhân lực và năng lực vận hành, các diễn giả cho biết tại Diễn đàn Bất động sản công nghiệp Việt Nam lần thứ 6 (VIPF 2026) tổ chức ngày 29/9.

Việt Nam thu hút 40,6 tỷ USD vốn FDI đăng ký trong 8 tháng đầu năm 2026, tăng 55,4% so với cùng kỳ, trong khi vốn thực hiện đạt 17,25 tỷ USD, tăng 12%, theo Bộ Tài chính. Công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm 82,6% tổng vốn FDI thực hiện. Tuy nhiên, bà Trang Lê, Tổng giám đốc JLL Việt Nam cho biết, thị phần FDI sản xuất của Việt Nam trong khu vực đã giảm xuống dưới 5% từ mức đỉnh khoảng 18% giai đoạn 2020-2021, trong khi Indonesia và Thái Lan vươn lên.

Nhà đầu tư hiện cân nhắc ba yếu tố lớn gồm tốc độ, hạ tầng và chất lượng lao động. Các dự án lớn có thể được hỗ trợ nhanh, nhưng doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn gặp thủ tục kéo dài, chưa đồng đều giữa các địa phương. Hạ tầng chưa theo kịp nhu cầu dòng vốn quy mô lớn, trong khi chất lượng sản phẩm là điều kiện sống còn với doanh nghiệp bán dẫn, công nghệ cao.

Các nhà phát triển khu công nghiệp cho rằng mô hình thế hệ mới phải tích hợp hạ tầng kỹ thuật xanh, năng lượng tái tạo, logistics đồng bộ và môi trường sống - tiện ích cho người lao động. Chính phủ đang theo ba hướng chính sách: đẩy mạnh phân cấp cho địa phương để rút ngắn thủ tục, hoàn thiện hạ tầng chiến lược liên kết vùng, và thiết lập cơ chế ưu đãi đặc thù cho dự án quy mô lớn. Với khu công nghiệp sinh thái, mục tiêu tối thiểu 10% khu công nghiệp chuyển đổi mô hình, với các ưu đãi đề xuất gồm thời hạn hoạt động 70 năm, tiếp cận tín dụng xanh và cho phép tính chi phí đầu tư cộng sinh công nghiệp vào chi phí hợp lý khi tính thuế.