Việt Nam tăng cường đấu tranh với tội phạm mua bán hóa đơn khống ngày càng tinh vi

Cơ quan thuế Việt Nam đang tăng cường các biện pháp chống lại tội phạm hóa đơn khống ngày càng có tổ chức và tinh vi, gây thất thu hàng nghìn tỷ đồng cho ngân sách nhà nước, khi tội phạm sử dụng các lớp công ty ma để che giấu dòng tiền.

Tổng cục Thuế đã xác định bốn nhóm hành vi vi phạm hóa đơn chính, từ các công ty được thành lập chỉ để phát hành hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) khống đến các doanh nghiệp hợp pháp cố ý mua hóa đơn giả để giảm thu nhập chịu thuế hoặc yêu cầu hoàn thuế gian lận. Các vụ nghiêm trọng nhất liên quan đến mạng lưới tội phạm hoạt động xuyên tỉnh, sử dụng các biện pháp kỹ thuật để che giấu.

Trong một vụ án điển hình, ba công ty — Thành An - Hà Nội, Thiết bị y tế Danh và Thiết bị y tế Tràng Thi — đã bán 19.167 hóa đơn VAT khống với tổng giá trị hàng hóa trước thuế là 3.689 tỷ đồng và thuế VAT trên 75 tỷ đồng, thu lợi bất chính hơn 257 tỷ đồng. Tổng thiệt hại cho nhà nước ước tính trên 743 tỷ đồng. Cơ quan công an đã khởi tố 32 bị can, bao gồm giám đốc công ty và người đại diện pháp luật.

Bà Nguyễn Thị Lan Anh, Trưởng Ban pháp chế (Tổng cục Thuế), cho biết cần tăng cường ứng dụng công nghệ số và chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan thuế, công an và tòa án để triệt phá các mạng lưới gian lận xuyên địa bàn. "Kiểm soát hiệu quả gian lận hóa đơn VAT không chỉ bảo vệ nguồn thu ngân sách nhà nước mà còn góp phần duy trì môi trường đầu tư kinh doanh lành mạnh, công bằng và ổn định," bà nói.

Nghị định số 70/2025/NĐ-CP sửa đổi các quy định về hóa đơn trước đây đã tăng cường chế tài và đưa ra cơ chế cảnh báo sớm dựa trên phân tích rủi ro. Cơ quan thuế cũng triển khai phân tích dữ liệu lớn để nhận diện các mô hình đáng ngờ và người nộp thuế rủi ro cao, chuyển từ thanh tra thụ động sang giám sát phòng ngừa.