Việt Nam: Nút thắt tỷ giá được tháo gỡ, áp lực lãi suất hạ nhiệt

Các chuyên gia tại Diễn đàn Kinh tế MB Economic Insights ngày 06/11 nhận định bức tranh tài chính - tiền tệ Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt quan trọng khi các áp lực từ thị trường quốc tế dần hạ nhiệt, mở ra kỳ vọng về sự ổn định của cả lãi suất lẫn tỷ giá trong giai đoạn 2026-2027.

Sự cải thiện mạnh của cán cân thanh toán, với hạng mục "Lỗi và sai sót" chuyển sang giá trị dương khoảng 9,1 tỷ USD, chứng minh dòng tiền ngoại tệ từ nền kinh tế thực đang chảy ngược trở lại hệ thống ngân hàng, theo ông Nguyễn Tú Anh, Giám đốc Nghiên cứu Chính sách tại VinUniversity, Nguyên Vụ trưởng Vụ Kinh tế Tổng hợp (Ban Kinh tế Trung ương). Khi cả cán cân thương mại lẫn cán cân tài chính đều thặng dư, Việt Nam có thể đón nhận từ 10-20 tỷ USD dòng vốn mới, cho phép Ngân hàng Nhà nước chủ động mua ngoại tệ tăng dự trữ hối đoái và tung tiền đồng ra thị trường nhằm giải tỏa áp lực thanh khoản, từ đó hạ lãi suất tiền gửi và giữ tỷ giá trong tầm kiểm soát.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất đối với hạ lãi suất hiện nay không còn nằm ở yếu tố bên ngoài mà đến từ sự lệch pha thanh khoản trong nội tại hệ thống ngân hàng, TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh, Thành viên Tổ tư vấn Chính phủ, nhấn mạnh. Tổng dư nợ tín dụng ngân hàng lên tới khoảng 20,7 triệu tỷ đồng, trong khi tổng tiền gửi huy động mới đạt khoảng 19,1 triệu tỷ đồng, khoảng trống thanh khoản gần 1,6 triệu tỷ đồng trực tiếp tạo áp lực đua tranh huy động vốn, khiến chi phí đầu vào duy trì ở mức cao và kéo chậm tốc độ giảm lãi suất cho vay.

Ở góc độ ngân hàng, ông Trần Minh Đạt, Phó Tổng Giám đốc MB, cho biết việc đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng dữ liệu lớn trong quản trị tín dụng giúp tiết giảm chi phí vận hành và tạo dư địa giảm 0,8-2,8% lãi suất cho vay. Mở rộng tài trợ chuỗi cung ứng và minh bạch hóa thông tin tài chính doanh nghiệp giúp các ngân hàng có thể giải ngân các gói tín dụng ưu đãi với lãi suất chỉ từ 5,5-8%/năm, góp phần tháo gỡ áp lực chi phí vốn cho nền kinh tế. Ông Đạt lưu ý rằng khi chi phí vốn vượt quá 12%/năm, hiệu quả kinh doanh sụt giảm nghiêm trọng, kéo theo nguy cơ nợ xấu gia tăng.