Việt Nam: Nhà đầu tư cần nhìn xa hơn tỷ lệ nợ xấu để đánh giá sức khỏe ngân hàng

Các nhà đầu tư chỉ tập trung vào tỷ lệ nợ xấu (NPL) của ngân hàng đang bỏ qua bức tranh rộng hơn về chất lượng tài sản, theo nhận định từ các chuyên gia phân tích đưa ra trước thềm mùa báo cáo tài chính quý III/2026 của Việt Nam.

Xu hướng qua nhiều quý, kết quả xử lý và thu hồi nợ, cùng khả năng kiểm soát nợ xấu mới phát sinh là những chỉ báo đáng tin cậy hơn về hiệu quả quản trị rủi ro và triển vọng so với con số tại một thời điểm. Việc theo dõi diễn biến nợ nhóm 2 (nợ cần chú ý) cũng giúp nhận diện sớm thay đổi trong khả năng trả nợ của khách hàng.

Trích lập dự phòng, tỷ lệ bao phủ nợ xấu (LLR) và chi phí tín dụng cung cấp thêm góc nhìn về mức độ chuẩn bị của ngân hàng trước tổn thất và áp lực lên lợi nhuận các kỳ tới. Phương pháp tính NPL cũng quan trọng — Thông tư 31/2024/NHNN có phạm vi rộng hơn cách tính thông thường dựa trên cho vay khách hàng, bao gồm cho thuê tài chính, thẻ tín dụng, cam kết ngoại bảng, trái phiếu doanh nghiệp chưa niêm yết và nhiều hoạt động phát sinh rủi ro tín dụng khác.

Sự khác biệt về mô hình kinh doanh cũng ảnh hưởng đến so sánh. Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank, HoSE: VPB) với hệ sinh thái tài chính đa dạng ghi nhận tỷ lệ NPL theo Thông tư 31 riêng lẻ và hợp nhất cuối quý II/2026 lần lượt giảm 15–16 điểm cơ bản xuống 2,03% và 2,79%, trái chiều với mức tăng 15 bps của toàn hệ thống. Nợ xấu hình thành ròng giảm 40% so với quý trước về 4.072 tỷ đồng, trong khi xử lý rủi ro đạt 4.001 tỷ đồng. FPTS nhận định nguồn thu phí từ mảng bảo hiểm số OPES giúp VPBank giảm phụ thuộc vào thu nhập lãi thuần.