Việt Nam ban hành thông tư tạo khung pháp lý cho cơ chế CCP

Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư 145/2026/TT-BTC, tạo khung pháp lý mới cho hoạt động đăng ký, lưu ký, bù trừ và thanh toán giao dịch chứng khoán, mở đường triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP).

Thông tư có hiệu lực từ ngày 16/11/2026, thay thế quỹ hỗ trợ thanh toán hiện hành bằng quỹ bù trừ, quy định thành viên bù trừ trực tiếp và chung, cùng cơ chế ký quỹ mới. Thành viên bù trừ được tự đánh giá mức ký quỹ ban đầu cho giao dịch mua cổ phiếu, chứng chỉ quỹ của một số nhóm nhà đầu tư, bao gồm nhà đầu tư nước ngoài là tổ chức.

Nhà đầu tư nước ngoài là tổ chức được mua cổ phiếu không yêu cầu có đủ tiền khi đặt lệnh, nhưng phải có đủ tiền trên tài khoản thanh toán bù trừ trước thời điểm thành viên lưu ký phải có đủ tiền. Nếu nhà đầu tư thiếu tiền, công ty chứng khoán hoặc ngân hàng lưu ký sẽ ứng trả.

VSDC sẽ chuyển giao, hoàn trả tiền đóng góp quỹ hỗ trợ thanh toán sau khi hoàn tất thanh toán các giao dịch trước ngày triển khai CCP. Trường hợp tổng giá trị giao dịch thiếu tiền vượt quá nguồn lực quy định, VSDC có thể loại bỏ thanh toán với mức tối đa 50 tỷ đồng mỗi nhà đầu tư trong ngày.