Việt Nam không thiếu vốn, mà thiếu doanh nghiệp đủ điều kiện nhận vốn

Việt Nam không thiếu vốn mà thiếu doanh nghiệp đủ điều kiện tiếp cận, theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP HCM (VIFC-HCMC).

Phát biểu tại Made by Vietnam Forum 2026, ông Huân cho rằng nguồn lực tài chính trong dân cư và các định chế quốc tế có khả năng phân bổ hàng chục tỷ USD vào thị trường phù hợp. Thách thức là thiếu doanh nghiệp đạt chuẩn để nhận dòng vốn và thiếu cơ chế giúp doanh nghiệp chuẩn hóa. Hiện chỉ tập đoàn lớn và doanh nghiệp niêm yết đáp ứng tiêu chuẩn huy động vốn quốc tế qua cổ phiếu, trái phiếu hoặc công cụ khác, ông nói thêm.

Doanh nghiệp cần nâng cao quản trị, hệ thống tài chính kế toán theo chuẩn quốc tế và có xếp hạng tín nhiệm. Ở cấp vĩ mô, nâng xếp hạng tín nhiệm quốc gia lên mức đầu tư giúp doanh nghiệp tiếp cận vốn nước ngoài với lãi suất thấp hơn, ông Huân phân tích. Doanh nghiệp vừa và nhỏ gặp rào cản do nhiều hệ thống sổ sách, thiếu tài sản bảo đảm và dòng tiền không minh bạch. Nhà đầu tư nước ngoài đánh giá cao nhất suất sinh lợi kỳ vọng và rủi ro, theo TS Dương Như Hùng, giảng viên Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TP HCM, nguyên thành viên Hội đồng Chỉ số HOSE.

Để mở rộng kênh huy động, VIFC-HCMC đang nghiên cứu cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho phép nền tảng thương mại điện tử cung cấp vốn dựa trên dữ liệu giao dịch và dòng tiền thay vì tài sản bảo đảm, ông Huân cho biết. Ông dẫn thông tin mô hình nước ngoài với tỷ lệ nợ xấu dưới 1%. VIFC-HCMC cũng định hướng phát triển thị trường vốn quốc tế để doanh nghiệp phát hành cổ phiếu, trái phiếu ra nước ngoài. Ông Trịnh Thanh Cần, Thành viên HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Chứng khoán Kafi, cho rằng IPO phù hợp với doanh nghiệp đã trưởng thành, trong khi giai đoạn trước có thể tìm đến quỹ đầu tư tư nhân, văn phòng quản lý tài sản gia đình hoặc đối tác chiến lược.