Việt Nam khởi động Sàn giao dịch carbon trong nước

Việt Nam chính thức đưa Sàn giao dịch carbon trong nước vào vận hành thí điểm từ ngày 29/6/2026, đánh dấu bước chuyển từ xây dựng chính sách sang vận hành thị trường carbon theo cơ chế thị trường.

Giai đoạn thí điểm kéo dài đến hết năm 2028, áp dụng cho các ngành phát thải lớn như nhiệt điện, thép và xi măng. Từ năm 2029, thị trường sẽ vận hành chính thức với phạm vi mở rộng. Đây là một phần trong lộ trình hiện thực hóa cam kết đưa phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

Mô hình Việt Nam lựa chọn là kết hợp hệ thống giao dịch phát thải (ETS) với cơ chế tín chỉ carbon. Nhà nước xác định tổng lượng phát thải cho phép, phân bổ hạn ngạch cho các cơ sở phải kiểm kê khí nhà kính. Doanh nghiệp phát thải vượt hạn ngạch phải mua thêm hoặc sử dụng tín chỉ carbon; đơn vị giảm phát thải hiệu quả có thể chuyển nhượng phần dư để tạo nguồn lực đầu tư công nghệ.

Sàn giao dịch do Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) và Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) vận hành, Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC) thực hiện lưu ký, thanh toán. Việc tận dụng hạ tầng thị trường vốn hiện có giúp tiết kiệm nguồn lực và rút ngắn thời gian triển khai.

Theo các chuyên gia, việc đưa sàn giao dịch vào hoạt động mới chỉ là bước khởi đầu. Để thị trường carbon vận hành hiệu quả, cần hoàn thiện đồng bộ hệ thống đo đạc, báo cáo và kiểm chứng phát thải (MRV), Hệ thống đăng ký quốc gia, cơ chế phân bổ hạn ngạch, thanh toán và giám sát thị trường.