Việt Nam phát động làn sóng thoái vốn nhà nước với khung tỷ lệ sở hữu mới

Một loạt cải cách pháp lý đồng bộ cùng nghị định mới về tỷ lệ sở hữu nhà nước đang mở ra làn sóng thoái vốn nhà nước lớn thứ ba tại Việt Nam, với các doanh nghiệp nhà nước lớn chuẩn bị giảm tỷ lệ sở hữu.

Quyết định 40/2026/QĐ-TTg được Thủ tướng ký ngày 5/8/2026 cung cấp khung tỷ lệ sở hữu nhà nước theo ngành. Quyết định này tiếp nối Nghị quyết 79-NQ/TW tháng 1/2026, chuyển vai trò nhà nước từ bảo toàn vốn phòng thủ sang quản trị danh mục đầu tư, cùng các nghị định năm 2025-2026 dỡ bỏ rào cản thủ tục kéo dài cả thập kỷ.

Các cải cách giải quyết ba nút thắt kỹ thuật từng khiến nhà đầu tư nước ngoài e ngại: định giá thương hiệu dựa trên ROE bình quân 5 năm so với lãi suất trái phiếu chính phủ 5 năm, cho phép kê khai hiện trạng sử dụng đất thay vì chờ 24-36 tháng trước IPO, và cho phép thương lượng trực tiếp với nhà đầu tư tham gia đấu giá nếu đấu giá công khai không bán hết.

Làn sóng thoái vốn giai đoạn 2016-2018 bao gồm thương vụ bán gần 54% vốn Sabeco cho ThaiBev thu về gần 110.000 tỷ đồng và SCIC bán 48,3 triệu cổ phiếu Vinamilk thu về 9.000 tỷ đồng. Hiện tại, Petrolimex đã thông qua chủ trương bán toàn bộ 23,29 triệu cổ phiếu quỹ, Becamex IDC kiến nghị giảm sở hữu nhà nước từ 95,44% xuống trên 65% giai đoạn 2026-2030, và BSR đã đề xuất Petrovietnam giảm sở hữu thêm tối thiểu 2,13%.