Việt Nam: Đề xuất không áp dụng miễn thuế với doanh nghiệp được lập từ việc chia tách, sáp nhập

Một đại biểu Quốc hội đã đề xuất thời gian miễn thuế cho doanh nghiệp nhỏ và vừa nên bắt đầu từ năm đầu tiên doanh nghiệp phát sinh thu nhập chịu thuế, thay vì từ ngày cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.

Đại biểu Đoàn Thị Lê An (đoàn Cao Bằng) đưa ra đề xuất này tại kỳ họp thứ hai, Quốc hội khoá XVI, đang thảo luận về dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng các dự án luật sửa đổi về chứng khoán, kế toán và kiểm toán. Bà An đề nghị miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm kể từ năm đầu tiên phát sinh thu nhập chịu thuế, nhưng không quá 5 năm kể từ khi được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu. Bà cũng đề nghị Chính phủ đánh giá kỹ tác động ngân sách và sự tương thích với pháp luật thuế trước khi quyết định phương án cụ thể.

Bà An cũng đề nghị bổ sung quy định không áp dụng miễn thuế đối với doanh nghiệp được thành lập từ việc chia tách, sáp nhập, chuyển đổi hoặc tổ chức lại mà không làm phát sinh hoạt động sản xuất kinh doanh mới, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác, nhằm ngăn chặn việc lợi dụng chính sách ưu đãi thuế. Bà lưu ý không làm ảnh hưởng đến chính sách khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp quy định tại Điều 20 của dự thảo luật.

Riêng về vấn đề tiếp cận vốn, đại biểu Phan Duy Anh (đoàn Đà Nẵng) cho biết đến cuối tháng 8/2026, dư nợ tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa đạt khoảng 4,1 triệu tỷ đồng, nhưng tỉ trọng chỉ quanh mức 20% tổng dư nợ, gần như không thay đổi qua nhiều năm. Ông nói các quỹ bảo lãnh tín dụng và Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa có vai trò không đáng kể, với số bảo lãnh khoảng 229 doanh nghiệp với số tiền 874 tỷ đồng, và Quỹ Doanh nghiệp nhỏ và vừa giải ngân lũy kế được 1.194 tỷ đồng.