Việt Nam: Đại biểu Quốc hội thảo luận về bảo đảm trong trưng mua, trưng dụng tài sản

Quốc hội ngày 3/11 đã cho ý kiến về dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi), với nhiều đại biểu đề nghị siết chặt cơ chế kiểm tra, giám sát đối với các quyết định trong tình huống cấp bách.

Phiên họp do Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành, tập trung vào Điều 7, theo đó cho phép người có thẩm quyền quyết định ngay khi cần ngăn chặn nguy cơ trực tiếp đe dọa tính mạng, sức khỏe của người dân, quốc phòng, an ninh mà không phải đáp ứng một số điều kiện về sử dụng dự trữ quốc gia và huy động trước đó. Đại biểu Đàng Thị Mỹ Hương (Khánh Hòa) đề nghị bổ sung quy định người ra quyết định phải ghi nhận cụ thể diễn biến, dấu hiệu nguy hiểm và lý do không thể chờ thực hiện các điều kiện thông thường, đồng thời lưu giữ thông tin, tài liệu để phục vụ kiểm tra, giám sát và giải trình.

Đại biểu Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) cho rằng đây là ngoại lệ cần thiết nhưng tiềm ẩn nguy cơ bị vận dụng quá rộng, và đề nghị bổ sung quy định về trách nhiệm lập, lưu giữ hồ sơ xác định tình huống cấp bách, nêu rõ lý do không thể áp dụng các biện pháp huy động khác và quy mô tài sản cần huy động. Đại biểu Lương Đình Hưng (Nghệ An) đề nghị làm rõ khái niệm "trường hợp thật cần thiết" tại khoản 1 Điều 7 là những trạng thái, tình huống khẩn cấp theo pháp luật hiện hành, trong đó quyết định trưng mua, trưng dụng có ý nghĩa quyết định nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc, an ninh quốc gia, biên giới, hải đảo, tài sản, quyền và lợi ích công, cộng đồng, tính mạng và tài sản của Nhân dân; nếu không thực hiện ngay có thể dẫn đến hậu quả thiệt hại nghiêm trọng, không thể khắc phục.

Về xác định giá và thanh toán tiền trưng mua tại Điều 19 và Điều 20, các đại biểu ghi nhận dự thảo quy định nguyên tắc xác định giá theo giá thị trường, cơ chế thuê doanh nghiệp thẩm định giá hoặc thành lập Hội đồng thẩm định giá khi có bất đồng, thời hạn xác định lại giá trưng mua là 60 ngày, cùng thời hạn thanh toán và trách nhiệm khi chậm thanh toán. Tuy nhiên, các đại biểu cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện để người có tài sản không phải gánh chịu rủi ro tài chính.

Đại biểu Trần Đình Gia (Hà Tĩnh) đề nghị làm rõ cơ chế bảo đảm nguồn kinh phí theo phân cấp ngân sách, nhất là phương án hỗ trợ từ ngân sách cấp trên khi ngân sách cấp dưới không đủ khả năng cân đối, trong bối cảnh Chủ tịch UBND cấp xã được quyết định trưng mua, trưng dụng phục vụ phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, cứu hộ, cứu nạn. Đại biểu Vũ Văn Tiến (TP. Hải Phòng) nhấn mạnh tài sản là kế sinh nhai của người dân và yêu cầu bảo đảm bồi thường đầy đủ, công bằng khi tài sản bị trưng mua, trưng dụng.