Việt Nam: Đại biểu Quốc hội đề nghị hoàn thiện cơ chế chia sẻ lợi ích khi thương mại hóa di sản

Các đại biểu Quốc hội đề nghị hoàn thiện cơ chế chia sẻ lợi ích với cộng đồng nắm giữ di sản văn hóa, trong phiên thảo luận về dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa tại hội trường ngày 10 tháng 11.

Đại biểu Châu Quỳnh Dao (đoàn An Giang) cho rằng dự thảo chỉnh lý mới chỉ dừng ở quy định hỗ trợ, kết nối doanh nghiệp phát triển thị trường tại điểm l khoản 2 Điều 19, chưa thể hiện rõ cơ chế chia sẻ lợi ích với cộng đồng chủ thể, nghệ nhân dân gian và đồng bào dân tộc thiểu số. Đại biểu dẫn ví dụ hoa văn thổ cẩm được doanh nghiệp thời trang in lên áo, túi xách bán với giá hàng triệu đồng, trong khi người dệt nên hoa văn chỉ nhận vài chục nghìn đồng.

Theo đại biểu, khoản 3 Điều 26 về sàn giao dịch công nghiệp văn hóa mới yêu cầu khai báo nguồn gốc sản phẩm, chưa có cơ chế tiếp cận, chia sẻ lợi ích, sự đồng thuận, tự nguyện và thông báo trước với cộng đồng chủ thể. Đại biểu đề nghị sản phẩm của đồng bào dân tộc thiểu số khi đưa lên sàn phải có văn bản thỏa thuận chia sẻ lợi ích và sự đồng thuận của cộng đồng sở tại.

Đại biểu Tô Ái Vang (đoàn Cần Thơ) đề xuất miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 5 năm đầu, giảm 50% trong 5 năm tiếp theo đối với doanh nghiệp có trên 70% doanh thu từ sản phẩm công nghiệp văn hóa gắn với bảo tồn bản sắc và sử dụng lao động địa phương. Đại biểu cũng đề nghị mở rộng hợp tác công tư với công trình di sản phi vật thể, không gian văn hóa làng nghề, và gắn hỗ trợ ngân sách với kết quả đầu ra như giá trị gia tăng và việc làm.

Đại biểu Lê Hoàng Anh (đoàn Gia Lai) lưu ý điểm b khoản 1 Điều 35 đưa sản phẩm văn hóa vào nhóm ưu đãi thuế cao nhất, ngang chip bán dẫn, đồng thời giao UBND cấp tỉnh quyết định, có thể tạo kẽ hở cho dự án núp bóng. Đại biểu đề nghị chọn tối đa 3-4 lĩnh vực trọng điểm mỗi chu kỳ 5 năm, trước mắt là trò chơi điện tử và nội dung số, điện ảnh và phim truyền hình, âm nhạc, biểu diễn và công nghiệp sự kiện. Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của luật.