Việt Nam: Cân nhắc kỹ việc bỏ hình phạt tử hình một số tội danh

Các đại biểu Quốc hội Việt Nam kêu gọi đánh giá thận trọng các đề xuất thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình, đặc biệt đối với tội mua bán trái phép chất ma túy và tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi.

Dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi), đã được Quốc hội cho ý kiến định hướng tại Kỳ họp không thường lệ tháng 8/2026, ban đầu đề xuất giữ lại hình phạt tử hình ở 4 tội — phản bội Tổ quốc, giết người, khủng bố và sản xuất trái phép chất ma túy — đồng thời bỏ hình phạt này ở 6 tội khác. Trong báo cáo ngày 25/9 gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu nhấn mạnh việc xem xét bỏ hình phạt tử hình ở tội nào cần được cân nhắc kỹ để tránh gây tác động bất lợi tới hiệu quả răn đe, phòng ngừa và xử lý tội phạm. Cơ quan chủ trì soạn thảo (Bộ Công an) cho rằng đối với tội mua bán trái phép chất ma túy, ngưỡng định lượng hiện hành thấp hơn nhiều so với khối lượng ma túy thực tế, khiến người phạm tội có thể không bị răn đe thêm khi tăng khối lượng. Đối với tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi, dự thảo bỏ hình phạt tử hình nhưng vẫn giữ mức phạt tù 20 năm đến chung thân, phù hợp với Điều 6 Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị.

Về trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại, dự thảo giữ nguyên 57 tội danh. Một số ý kiến đề nghị mở rộng trách nhiệm hình sự đối với tội phạm mạng để phù hợp với Công ước Hà Nội; một số khác đề nghị cân nhắc mở rộng sang tội phạm ma túy vì các tội này thường gắn với cá nhân; trong khi đó, một số ý kiến cảnh báo việc mở rộng có thể tác động tiêu cực đến môi trường đầu tư, kinh doanh. Dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) sẽ được Quốc hội tiếp tục cho ý kiến và biểu quyết tại Kỳ họp thứ 2, khai mạc ngày 17/10 tới.