Việt Nam: Đại biểu đề nghị tiêu chí hiệu quả cho ưu đãi đầu tư đặc biệt

Thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư sáng 2/11, các đại biểu Quốc hội đề nghị gắn ưu đãi đầu tư đặc biệt với kết quả đo lường được, không chỉ dựa vào vốn đăng ký hay kim ngạch xuất khẩu.

Đại biểu Nguyễn Văn Huy (Hưng Yên) cho rằng hai dự án cùng vốn lớn có thể khác biệt rõ — một chủ yếu gia công, nhập khẩu linh kiện, một đầu tư nghiên cứu, phát triển và sử dụng nhà cung cấp nội địa — nên vốn đăng ký khó phản ánh đầy đủ đóng góp. Ông đề nghị Chính phủ ban hành tiêu chí theo ngành, lĩnh vực về giá trị gia tăng trong nước, nghiên cứu và phát triển, chuyển giao công nghệ, chất lượng nhân lực, liên kết doanh nghiệp và hiệu quả sử dụng tài nguyên; kết quả đánh giá làm căn cứ tiếp tục hoặc điều chỉnh ưu đãi.

Ông Huy cũng kiến nghị cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý đầu tư, cơ quan chuyên ngành, địa phương và tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp để kết nối nhu cầu doanh nghiệp đầu chuỗi với năng lực nhà cung cấp nội địa, ưu tiên doanh nghiệp nhỏ và vừa, bảo đảm tiếp cận minh bạch, bình đẳng, không tạo nghĩa vụ mua hàng nội địa trái cam kết quốc tế.

Đại biểu Trần Kim Kha (Gia Lai) chỉ ra dự thảo liệt kê Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia, vốn là tổ chức, trong số dự án được hưởng ưu đãi đặc biệt; đề nghị xác định đối tượng là dự án xây dựng, phát triển trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia và vùng theo quyết định của Thủ tướng. Với trung tâm dữ liệu, ông đề nghị phân hạng ưu đãi theo hiệu quả sử dụng năng lượng, nước và tỷ lệ năng lượng tái tạo, giới hạn tổng giá trị ưu đãi không vượt quá tổng vốn đầu tư thực hiện. Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) đề nghị xác định kết quả đầu ra, thời điểm kiểm chứng và cơ quan chịu trách nhiệm xác nhận từng cam kết; phân biệt điều kiện bắt buộc với chỉ tiêu tách theo giai đoạn, hạng mục; thu hồi hỗ trợ tương ứng khi chỉ tiêu riêng không hoàn thành; công khai thông tin tối thiểu về đối tượng, mục tiêu, kinh phí và kết quả. Đại biểu Nguyễn Khánh Ngọc (Đà Nẵng) đề nghị chỉ áp dụng ưu đãi đặc biệt cho phần mở rộng đáp ứng điều kiện, và cân nhắc giao cấp trung ương giám sát, đánh giá, kết luận dự án đạt tiêu chuẩn hưởng ưu đãi.