Việt Nam hướng đến khai thác sâu hơn thị trường CPTPP khi dư địa tận dụng ưu đãi thuế vẫn còn lớn

Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang các nước thành viên CPTPP đạt 70,6 tỷ USD trong năm 2025, nhưng chỉ khoảng 10% tổng số đó, tương đương hơn 6 tỷ USD, được hưởng ưu đãi thuế quan từ chứng nhận xuất xứ (C/O) của khối, theo thông tin từ một quan chức Bộ Công Thương tại tọa đàm do Tạp chí Công Thương tổ chức.

Tỷ lệ này đã tăng khoảng 4 lần so với mức 2% năm 2019, nhưng các quan chức cho rằng mức tận dụng vẫn chưa tương xứng với quy mô xuất khẩu và dư địa thị trường. Thị phần hàng Việt Nam trong tổng nhập khẩu của các thành viên CPTPP vẫn chỉ trên 1%, kể cả tại Canada và Mexico, những thị trường nhập khẩu lớn, theo ông Ngô Chung Khanh, Phó Vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường nước ngoài và Thương mại đa biên (Bộ Công Thương).

CPTPP hiện có 12 thành viên: Việt Nam, Australia, Brunei, Canada, Chile, Nhật Bản, Malaysia, Mexico, New Zealand, Peru, Singapore và Vương quốc Anh. Việt Nam đảm nhiệm vai trò Chủ tịch CPTPP trong năm 2026. Ông Trương Văn Cẩm, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam, cho rằng doanh nghiệp cần đánh giá toàn bộ chuỗi cung ứng, xác định từng nguồn nguyên liệu đến từ đâu, rồi phân loại để tìm nguồn thay thế trong khối hoặc trong nước.

Công ty cổ phần Đầu tư và Thương mại TNG, một doanh nghiệp may mặc, đã đưa yêu cầu về xuất xứ vào ngay khâu phát triển sản phẩm và xây dựng giá, tính toán cả "landed cost" bao gồm lợi ích thuế từ việc đáp ứng xuất xứ CPTPP. Tổng giám đốc Trần Minh Hiếu cho biết doanh nghiệp quản trị dữ liệu xuất xứ bằng hệ thống phần mềm từ khâu đặt nguyên phụ liệu đến khi xuất hàng; mỗi lô hàng nhập kho được gắn mã QR hoặc ERP, giúp truy xuất nhanh khi khách hàng yêu cầu hoặc kiểm toán.

Đây là một góc nhìn về việc doanh nghiệp đang chủ động tái cấu trúc nguồn cung để vừa đáp ứng quy tắc xuất xứ, tận dụng ưu đãi thuế, vừa nâng cao sức chống chịu trước biến động thương mại toàn cầu.