Việt Nam: Bắt buộc truy xuất nguồn gốc hàng hóa rủi ro cao trên môi trường số từ 1/1/2027

Từ ngày 1/1/2027, Việt Nam bắt buộc định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc hàng hóa rủi ro cao trên môi trường số theo Nghị định 372/2026/NĐ-CP.

Nghị định áp dụng với cơ quan nhà nước quản lý nền tảng quốc gia và cơ sở dữ liệu quốc gia về sản phẩm, hàng hóa; tổ chức, cá nhân sản xuất, chế biến, gia công, kinh doanh, phân phối, nhập khẩu, vận chuyển, lưu kho hàng hóa; tổ chức cung cấp dịch vụ xác thực điện tử và các bên khai thác, sử dụng thông tin trên nền tảng. Với hàng hóa rủi ro trung bình và thấp, việc áp dụng được khuyến khích trên cơ sở tự nguyện.

Danh mục sản phẩm, hàng hóa phân theo mức độ rủi ro do 7 bộ quản lý ngành, lĩnh vực ban hành tại các thông tư hướng dẫn. Nền tảng quốc gia vận hành trên Nền tảng chuỗi khối quốc gia, tạo cơ chế kết nối, đối chiếu và lưu vết dữ liệu, trong đó trách nhiệm về tính chính xác của dữ liệu thuộc về tổ chức, cá nhân phát hành và cung cấp dữ liệu. Nghị định 363/2026/NĐ-CP quy định mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm trong lĩnh vực dữ liệu.

Doanh nghiệp có tối đa 6 tháng để hoàn thành kết nối, chia sẻ và đồng bộ dữ liệu kể từ khi nền tảng quốc gia được công bố đủ điều kiện hoạt động. Thạc sĩ, Luật sư Nguyễn Thanh Thư (Văn phòng Luật sư Sao Liên Việt - Đoàn Luật sư Thành phố Hà Nội) cho rằng doanh nghiệp không nên chờ nền tảng vận hành mới chuẩn bị, mà cần rà soát danh mục sản phẩm, chuẩn hóa dữ liệu hiện có và đánh giá cấu trúc dữ liệu để tích hợp với nền tảng quốc gia.

Ông Vũ Thế Tuấn, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần iChek, cho biết hệ thống truy xuất nguồn gốc cần theo dõi xuyên suốt quá trình sản xuất, chế biến và phân phối, nhưng thách thức nằm ở sự phối hợp giữa các thành viên chuỗi cung ứng. "Công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng quy trình ghi nhận dữ liệu rõ ràng và trách nhiệm cụ thể của từng chủ thể", ông nói, đồng thời cho rằng hạn chế về năng lực quản trị, hồ sơ lưu trữ và chi phí có thể làm tăng chi phí cho các bên. Dữ liệu truy xuất đã tạo lập, khai báo hợp lệ trước khi nghị định có hiệu lực không phải khai báo lại mà được kết nối theo quy định chuyển tiếp.