Việt Nam: Dư nợ margin chứng khoán đạt kỷ lục 435.000 tỷ đồng, thanh khoản suy yếu

Dư nợ margin toàn thị trường chứng khoán Việt Nam ước đạt khoảng 435.000 tỷ đồng vào cuối quý II/2026, tăng gần 30.000 tỷ đồng so với cuối quý I/2026 và là mức cao nhất từ trước đến nay.

Giá trị giao dịch bình quân trên sàn HOSE liên tục suy giảm, nhiều phiên chỉ còn quanh 15.000-17.000 tỷ đồng, thấp hơn đáng kể so với giai đoạn sôi động trước đó. Ông Bùi Văn Huy, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư FIDT, cho biết một phần đáng kể dư nợ margin hiện nay phục vụ cho các "deal", tức các khoản vay cấp cho cổ đông lớn, cổ đông nội bộ dùng cổ phiếu làm tài sản đảm bảo để tái cơ cấu sở hữu, thu xếp dòng tiền cho doanh nghiệp, tài trợ M&A hoặc đáp ứng nhu cầu vốn ngắn hạn.

Bà Châu Thiên Trúc Quỳnh, Giám đốc điều hành Khối Môi giới trong nước của Chứng khoán Vietcap, nhận định trong bối cảnh lãi suất ngân hàng tăng, vay margin với thủ tục nhanh và lãi suất không chênh lệch quá nhiều trở thành lựa chọn hấp dẫn cho cổ đông lớn và chủ doanh nghiệp để huy động vốn cho các hoạt động đầu tư khác. Bà lưu ý việc dư nợ tăng nhưng thanh khoản không cải thiện cho thấy một phần đáng kể nguồn vốn vay không đến từ các nhà đầu tư trading.

Ông Lê Đức Khánh, Giám đốc Phân tích Chứng khoán VPS, cho rằng dư nợ margin tập trung ở nhóm cho vay "deal" và tín dụng "shadow banking" qua công ty chứng khoán, nơi các bên liên quan thường bổ sung tài sản đảm bảo hoặc đàm phán gia hạn thay vì để bán giải chấp ngay. Ông Bùi Văn Huy cảnh báo nếu thị trường không sớm phục hồi, áp lực call margin sẽ tiếp diễn nhiều tuần, nhiều tháng tới, với các lớp áp lực từ tổ chức và margin deal chưa được giải phóng hoàn toàn trước khi thị trường có thể tạo đáy rõ ràng hơn.