Việt Nam: Dư nợ margin lập kỷ lục 457.500 tỷ đồng, SGI Capital cảnh báo rủi ro

Dư nợ margin trên thị trường chứng khoán Việt Nam đạt 457.500 tỷ đồng vào cuối quý III/2026, tương đương hơn 5,3% vốn hóa và 14,2% free-float, đều là những mức kỷ lục, theo cập nhật thị trường của SGI Capital.

Công ty quản lý quỹ cho biết khối ngoại bán ròng hơn 20.000 tỷ đồng trong tháng qua, đưa tổng lượng bán ròng từ đầu năm 2026 vượt 120.000 tỷ đồng. Nguồn cung cổ phiếu mới từ phát hành cho cổ đông hiện hữu trong quý IV/2026 dự kiến đạt gần 18.000 tỷ đồng, tăng 35% so với quý III. Nhà đầu tư phổ thông giảm trading và vay margin khi thanh khoản và giá cổ phiếu giảm, trong khi một bộ phận cổ đông liên tục tăng vay margin và rút tiền ra ngoài phục vụ nhu cầu khác, SGI Capital cho biết.

Nhà đầu tư vay margin đang phải gánh chi phí lãi khoảng 13.000 tỷ đồng mỗi quý. So với đỉnh quý I/2022, dư nợ margin tuyệt đối và dư nợ margin trên free-float hiện cao hơn 2,5 lần, trong khi số dư tiền mặt của nhà đầu tư giảm 15% còn 71.500 tỷ đồng. Giả sử tỷ lệ cho vay trung bình của công ty chứng khoán là 40% thị giá cổ phiếu, 1/3 số cổ phiếu free-float trên hai sàn HOSE và HNX đã được cổ đông mang cầm cố để vay margin.

Tín dụng cho hoạt động đầu tư kinh doanh bất động sản (phát triển dự án) vẫn tăng hơn 25% tính đến hết quý III, hơn gấp đôi tốc độ tăng trưởng tín dụng chung, trong khi nhu cầu vay mua nhà gần như đứng yên. Tín dụng bất động sản đã vượt 25% tổng tín dụng, tương đương gần 40% GDP. SGI Capital cho rằng mức lãi suất cao đang giúp thu hẹp khoảng cách giữa huy động và cho vay khi nhu cầu vay suy giảm ở phân khúc vay mua nhà, mua ô tô, giúp căng thẳng thanh khoản dịu bớt dù Ngân hàng Nhà nước đã liên tục giảm quy mô hỗ trợ ngắn hạn trên kênh OMO. Vấn đề chênh lệch kỳ hạn vẫn chưa có lời giải khi các đại dự án hạ tầng và bất động sản vẫn phụ thuộc nhiều vào nguồn vốn ngắn hạn từ hệ thống ngân hàng.

"Sau nhiều tháng điều chỉnh và tích lũy, kênh cổ phiếu đang trở nên hấp dẫn hơn. Điều kiện cần về định giá rẻ đang dần xuất hiện, nhưng điều kiện đủ là quá trình hạ đòn bẩy nợ cần phải diễn ra để tạo một biên an toàn đủ lớn cho vị thế đầu tư mới", SGI Capital cho biết. Công ty quản lý quỹ nhận định những trường hợp vỡ nợ margin đơn lẻ có thể sẽ tiếp tục xuất hiện, và một đợt suy giảm mạnh của thị trường chung dưới tác động của thông tin xấu bất thường có thể kích hoạt làn sóng giải chấp dẫn tới bán chéo trên diện rộng một lượng cổ phiếu quá lớn so với khả năng tự hấp thụ của thị trường.