Việt Nam theo dõi đề xuất của Singapore về Công ước khung Liên Hợp Quốc về an toàn AI

Ngày 26/9, Singapore đã đề xuất Liên Hợp Quốc nghiên cứu xây dựng một Công ước khung về an toàn trí tuệ nhân tạo, nhằm thiết lập các nguyên tắc và tiêu chuẩn chung, tăng cường hợp tác quốc tế trong quản trị rủi ro AI.

Đề xuất do Ngoại trưởng Vivian Balakrishnan trình bày tại Kỳ họp 81 Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ở New York, tập trung vào các nguyên tắc: kiểm thử và đánh giá hệ thống AI tiên tiến trước khi triển khai; kiểm soát mức độ tự chủ của AI; duy trì sự giám sát của con người; xác định trách nhiệm phát triển và sử dụng AI; và thiết lập cơ chế chia sẻ thông tin về sự cố AI nghiêm trọng. Singapore cũng đề xuất nghiên cứu khả năng hình thành một thiết chế quốc tế hỗ trợ xây dựng tiêu chuẩn, phối hợp và xác minh trong lĩnh vực an toàn AI. Công ước khung sẽ không tạo ra ngay hệ thống quản lý AI thống nhất toàn cầu mà đóng vai trò khuôn khổ chung để các nước từng bước xây dựng tiêu chuẩn và cơ chế hợp tác, tận dụng các sáng kiến quốc tế hiện có.

Singapore nêu ba nhóm rủi ro chính: con người mất khả năng kiểm soát hệ thống AI có mức tự chủ cao; AI bị tác nhân xấu lợi dụng để gây hại nghiêm trọng; và tác động kinh tế, xã hội, chính trị trên quy mô rộng khi AI được triển khai trong nhiều lĩnh vực. Tính xuyên biên giới của AI, khi công nghệ phát triển ở một quốc gia có thể nhanh chóng được sử dụng ở nhiều nước khác và một sự cố có thể gây tác động vượt ra ngoài lãnh thổ, đòi hỏi các quy tắc và cơ chế hợp tác chung ở cấp quốc tế.

Ông Cao Xuân Thắng, Tham tán thương mại Việt Nam tại Singapore, cho rằng việc đề xuất thông qua Liên Hợp Quốc phản ánh mong muốn xây dựng khuôn khổ bao trùm với sự tham gia của cả nước phát triển và đang phát triển, thay vì để các quy tắc AI do một nhóm nhỏ quyết định. Hợp tác đa phương về an toàn AI cũng là cách xây dựng lòng tin giữa các quốc gia, bắt đầu từ những lĩnh vực có khả năng đạt đồng thuận như nghiên cứu, đánh giá rủi ro, kiểm thử và chia sẻ thông tin sự cố. Ông lưu ý phần lớn các nước ASEAN có năng lực AI hạn chế, kêu gọi các nước đang phát triển như Việt Nam chủ động tham gia xây dựng Công ước khung từ giai đoạn sớm để bảo đảm quy định mới không tạo thêm khoảng cách công nghệ hay hạn chế cơ hội phát triển.