Việt Nam luật hóa cơ chế thu giữ tài sản bảo đảm cho ngân hàng

Việt Nam đang tiến tới luật hóa cơ chế thu giữ tài sản bảo đảm vốn được thí điểm theo Nghị quyết 42 của Quốc hội, nhằm tăng cường kỷ luật tín dụng trong toàn hệ thống ngân hàng.

Trong hơn 6 năm Nghị quyết 42 có hiệu lực, các tổ chức tín dụng đã xử lý khoảng 445.000 tỷ đồng nợ xấu. Khách hàng tự nguyện trả nợ khoảng 161.000 tỷ đồng, trong khi xử lý qua tài sản bảo đảm đạt khoảng 93.000 tỷ đồng — chỉ khoảng 10% trong số đó do ngân hàng trực tiếp thu giữ. Tỷ lệ khách hàng tự nguyện trả nợ tăng từ khoảng 20% trước khi Nghị quyết 42 có hiệu lực lên 36% trong thời gian áp dụng.

Đến cuối năm 2024, tổng nợ xấu vượt 1 triệu tỷ đồng, tăng thêm khoảng 34.000 tỷ đồng trong hai tháng đầu năm 2025. Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà cho biết dư nợ tín dụng toàn hệ thống vượt 20,15 triệu tỷ đồng, nghĩa là mỗi 1% tỷ lệ nợ xấu tăng thêm sẽ đòi hỏi xử lý hơn 200.000 tỷ đồng.

Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam ghi nhận gần 220 vụ tranh chấp tín dụng-ngân hàng tồn đọng tại Thành phố Hồ Chí Minh, chủ yếu liên quan đến xử lý tài sản bảo đảm, thủ tục tố tụng và thi hành án. Một chuyên gia xử lý tài sản bảo đảm của VPBank cho biết khuôn khổ pháp lý sẽ đảm bảo quyền thu giữ tài sản có thể được thực thi trên thực tế, đồng thời tạo cơ chế minh bạch cho bên vay.