Việt Nam cần xây dựng nguồn vốn dài hạn nội địa, Chủ tịch HSC nói

Thị trường chứng khoán Việt Nam thiếu một cơ sở nhà đầu tư tổ chức nội địa sâu, khiến thị trường phụ thuộc nhiều vào giao dịch bán lẻ thay vì hình thành vốn dài hạn, theo ông Johan Nyvene, Chủ tịch HĐQT CTCP Chứng khoán TP HCM (HSC), Phó Chủ tịch Hiệp hội Kinh doanh Chứng khoán Việt Nam.

Ông Nyvene cho biết khoảng 85-90% giá trị giao dịch hàng ngày thuộc về các nhà đầu tư cá nhân trong nước, phần lớn tự chọn cổ phiếu thay vì ủy thác cho quỹ chuyên nghiệp. Khi nhà đầu tư tổ chức nước ngoài bán ròng, không có nguồn nội địa sâu để hấp thụ, ông lập luận.

Để tạo vốn dài hạn, ông Nyvene đề xuất cơ chế tiết kiệm hưu trí dài hạn theo mô hình Mỹ, một phần thu nhập được đưa vào quỹ chuyên nghiệp và hạn chế rút trước tuổi nghỉ hưu. Nguồn tiền kỳ hạn dài như vậy rất quan trọng cho các dự án hạ tầng cần vốn 20-30 năm, ông nói.

Về phía doanh nghiệp, ông Nyvene cho rằng doanh nghiệp thường chọn tín dụng ngân hàng rẻ và dễ tiếp cận thay vì phát hành cổ phiếu hoặc trái phiếu phức tạp và tốn kém. Ông chỉ ra quản trị yếu, sổ sách tài chính chưa chuẩn hóa và giao dịch nội bộ phức tạp là những trở ngại làm chậm IPO và làm giảm niềm tin của nhà đầu tư tổ chức. Việt Nam cần giám đốc tài chính đạt chuẩn quốc tế để tiếp cận thị trường vốn toàn cầu.

Các diễn giả khác tại hội thảo ngày 2/10 nêu thêm các ưu tiên. Ông Myungsoo Sim của Hiệp hội Đầu tư Tài chính Hàn Quốc cho biết chương trình nâng cao giá trị doanh nghiệp của Hàn Quốc đã đưa hiệu quả sử dụng vốn và giá trị cổ đông nhỏ lẻ vào trọng tâm. Ông Lyndon Chao của Hiệp hội Thị trường Tài chính và Chứng khoán châu Á (ASIFMA) kêu gọi Việt Nam ưu tiên xây dựng hệ thống đối tác bù trừ trung tâm đúng ngay từ đầu. Ông Vũ Chí Dũng của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết cơ quan quản lý tập trung vào đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, xem xét tỷ lệ sở hữu nước ngoài và yêu cầu công bố thông tin sâu hơn về môi trường, xã hội và quản trị bằng tiếng Anh trong hai năm tới.