Việt Nam cần chuyển sang tăng trưởng dựa trên năng suất, chuyên gia ADB nói

Việt Nam cần chuyển mô hình tăng trưởng sang dựa trên năng suất, cải cách thể chế và phát triển khu vực tư nhân trong nước để duy trì tăng trưởng cao trong trung và dài hạn, theo ông Bùi Minh Giáp, Chuyên gia kinh tế trưởng của Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) tại Việt Nam.

Ông Giáp cho rằng đầu tư công, xuất khẩu, FDI, tiêu dùng và dịch vụ là động lực ngắn hạn. Động lực dài hạn phải là năng suất lao động, cải cách thể chế và doanh nghiệp nội địa có năng lực hấp thụ giá trị gia tăng. Ông mô tả cải cách thể chế, khoa học-công nghệ và khu vực tư nhân là "bệ phóng năng suất" tiềm năng.

Về chính sách tiền tệ, ông Giáp nhận định dư địa đã hẹp hơn. Lạm phát bình quân 6 tháng trên 4%, lạm phát cơ bản cũng trên 4%, nhập siêu lớn hơn và tỷ giá chịu áp lực từ bên ngoài. Ông khuyến nghị duy trì chính sách linh hoạt nhưng thận trọng, định hướng tín dụng vào sản xuất, xuất khẩu, SME, công nghiệp hỗ trợ, chuyển đổi xanh và công nghệ, đồng thời kiểm soát chặt tín dụng vào lĩnh vực rủi ro.

Ông Giáp nhấn mạnh chính sách tài khóa phù hợp hơn để hỗ trợ tăng trưởng mà không tạo áp lực lên lạm phát và tỷ giá. Ông khuyến nghị ưu tiên đầu tư công vào hạ tầng giao thông, cảng biển, logistics, lưới điện, năng lượng sạch, hạ tầng số, đô thị bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu, giáo dục nghề nghiệp, kỹ năng lao động và y tế.

Để cải thiện phân bổ nguồn lực, ông xác định bốn ưu tiên cải cách: (1) cải cách thể chế và thực thi chính sách, tạo môi trường kinh doanh có tính dự đoán cao hơn; (2) phát triển khu vực tư nhân trong nước, giúp doanh nghiệp Việt hấp thụ công nghệ từ FDI; (3) nâng cao nguồn nhân lực và đổi mới sáng tạo, đặc biệt trong bán dẫn, AI và công nghiệp xanh; (4) phát triển thị trường vốn dài hạn để giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng.

Ông Giáp trả lời phỏng vấn đăng ngày 25/7 trên Thời báo Ngân hàng.