Việt Nam cần chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất và phát triển thị trường vốn, ADB khuyến nghị

Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) kêu gọi Việt Nam chuyển đổi mô hình tăng trưởng sang dựa trên năng suất và đổi mới sáng tạo, đồng thời phát triển thị trường vốn để duy trì tăng trưởng chất lượng cao và bền vững trong bối cảnh rủi ro bên ngoài gia tăng.

Trong báo cáo Cập nhật Triển vọng Phát triển châu Á (ADO) tháng 7/2026, ADB ghi nhận Việt Nam vẫn là điểm sáng tăng trưởng nhờ công nghiệp, dịch vụ, xuất khẩu, FDI, đầu tư công và nhu cầu trong nước, nhưng đối mặt với nhiều thách thức từ căng thẳng địa chính trị, giá năng lượng, gián đoạn chuỗi cung ứng và rào cản thương mại.

Ông Shantanu Chakraborty, Giám đốc Quốc gia ADB tại Việt Nam, nhận định nền kinh tế có độ mở cao nên dễ bị tổn thương bởi các cú sốc bên ngoài. "Bất định thương mại, thuế quan, giá năng lượng, biến động tỷ giá và nhu cầu từ các thị trường xuất khẩu lớn đều là những yếu tố cần theo dõi," ông nói. ADB lưu ý nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu dẫn đến nhập siêu nửa đầu năm, phản ánh cả sự mở rộng sản xuất lẫn phụ thuộc vào đầu vào nhập khẩu. Việt Nam được khuyến nghị phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng tỷ lệ nội địa hóa và củng cố chuỗi cung ứng.

Về chính sách tiền tệ, ông Bùi Minh Giáp, Chuyên gia Kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, cho rằng Ngân hàng Nhà nước cần linh hoạt nhưng thận trọng, theo dõi sát lạm phát, tỷ giá và chất lượng tín dụng. Với lạm phát toàn phần và cơ bản đều trên 4% trong nửa đầu năm, dư địa chính sách thu hẹp. ADB nhấn mạnh chính sách tài khóa cần chủ động hơn qua đẩy nhanh đầu tư công, ưu tiên hạ tầng giao thông, năng lượng, số và giáo dục.

ADB cho rằng Việt Nam cần chuyển từ tăng trưởng dựa trên vốn và lao động sang mô hình dựa vào năng suất, đổi mới và khu vực tư nhân. ADB cũng kêu gọi phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp minh bạch hơn, có xếp hạng tín nhiệm độc lập, bảo vệ nhà đầu tư và xử lý nợ có trật tự. Cải cách thể chế dài hạn là cần thiết để tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, hỗ trợ các ngành mới như bán dẫn, AI và công nghiệp xanh.