Việt Nam cần giải ba bài toán cho nấc thang tăng trưởng mới

Việt Nam phải đồng thời giải ba bài toán gồm vốn, con người và năng suất để đạt nấc thang tăng trưởng mới, theo chuyên gia kinh tế - tài chính quốc tế Trần Quốc Hùng.

Ông Hùng, hiện là cố vấn cao cấp tại Trung tâm Địa Kinh tế thuộc Hội đồng Đại Tây Dương ở Washington và từng là Phó giám đốc tại Viện Tài chính Quốc tế, cho biết mô hình kinh tế hiện tại của Việt Nam đang dần chạm giới hạn. Hơn 80% kim ngạch xuất khẩu đến từ khu vực FDI trong khi liên kết với doanh nghiệp trong nước vẫn mỏng, và tỷ lệ giá trị gia tăng nội địa của Việt Nam khoảng 39%, thấp hơn mức 45-60% của nhiều nền kinh tế mới nổi trong khu vực.

Tốc độ tăng dân số, từng đóng góp khoảng 1% mỗi năm giai đoạn 2016-2023, được dự báo giảm còn khoảng 0,6%, trong khi tỷ suất sinh đã xuống 1,91 con/phụ nữ, riêng TP.HCM khoảng 1,51. Việt Nam được dự báo bước vào giai đoạn dân số già vào năm 2036, khi người từ 65 tuổi trở lên chiếm khoảng 14-15% dân số.

Để mở khóa nguồn lực, ông Hùng nhấn mạnh chính sách cần khuyến khích dòng doanh nghiệp mới, đặc biệt là startup đổi mới sáng tạo, và cho phép khấu hao tài sản nhanh trong 3-5 năm. Ông cũng cho rằng Việt Nam cần hoàn thiện khung pháp lý cho quỹ đầu tư tương hỗ, quỹ hưu trí tự nguyện và thị trường trái phiếu doanh nghiệp minh bạch để đưa dòng tiền nhàn rỗi thành vốn trung và dài hạn.

Chuyên gia này lưu ý cơ hội từ dịch chuyển chuỗi cung ứng vẫn đang mở ra, nhưng Việt Nam phải vượt qua vai trò kết nối, để mỗi dự án FDI để lại năng lực sản xuất, công nghệ và giá trị cho nền kinh tế.