Việt Nam cần nhìn hạ tầng như một hệ sinh thái tài sản

Các dự án hạ tầng mở ra nhiều dòng tiền mới nhưng để thu hút vốn dài hạn, Việt Nam cần tách cấu phần, phân bổ rủi ro phù hợp và kết nối nhiều nguồn vốn, các chuyên gia nhận định tại Hội nghị đầu tư Techcombank 2026.

Ông Nguyễn Anh Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch, Tài chính, Bộ Xây dựng, cho biết các dự án lớn như cao tốc, cảng hàng không, đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị kéo theo các dịch vụ phụ trợ gồm logistics, dịch vụ mặt đất, trung tâm thương mại và phát triển theo định hướng TOD. Ông cho rằng cần tách hạ tầng chính khỏi các cấu phần thương mại, Nhà nước đầu tư phần lõi còn khu vực tư nhân đảm nhận phần tạo doanh thu với khả năng hoàn vốn tốt hơn.

Ông Nguyễn Xuân Bắc, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng, Ngân hàng Nhà nước, chỉ ra vốn huy động của ngân hàng thương mại chủ yếu là ngắn hạn, tạo ra sự lệch pha về kỳ hạn với hạ tầng dài hạn. "Vốn tín dụng ngân hàng không phải là duy nhất, mà chúng ta cần huy động nguồn lực rất đa dạng", ông Bắc nói, đề cập ngân sách nhà nước, vốn ngân hàng, ODA, tổ chức quốc tế và nhà đầu tư nước ngoài. Bà Nguyễn Thu Lan, Phó Chủ tịch HĐQT Techcombank, nhận xét quy mô các dự án hạ tầng trong 5 năm tới rất lớn, không một nguồn vốn hay tổ chức nào có thể gánh vác hết.

Bà Jing Zhao, Chuyên gia cao cấp lĩnh vực tài chính của Ngân hàng Thế giới, cho rằng quỹ hưu trí và doanh nghiệp bảo hiểm là nguồn vốn dài hạn phù hợp với hạ tầng. World Bank đề cập các công cụ như nâng cao uy tín tín dụng cho trái phiếu hạ tầng và mô hình "originate to distribute", trong đó khoản vay ngân hàng được đóng gói, chứng khoán hóa và bán cho nhà đầu tư tổ chức, giải phóng bảng cân đối cho dự án mới.