Việt Nam cần 38,5 triệu tỷ đồng vốn đầu tư để duy trì tăng trưởng hai con số

Việt Nam cần ít nhất 38,5 triệu tỷ đồng vốn đầu tư trong giai đoạn 2026-2030 để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, đòi hỏi thị trường chứng khoán phải trở thành kênh dẫn vốn dài hạn hiệu quả hơn, theo ông Kojima Kazunobu, tư vấn của Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA), chuyên gia từ Viện Nghiên cứu Daiwa.

Trao đổi với Mekong ASEAN, ông Kojima cho rằng thị trường chứng khoán cần mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng doanh nghiệp niêm yết. Ông xác định ba ưu tiên: hoàn thiện khuôn khổ IPO, niêm yết và hạ tầng thị trường; tăng cường tiêu chuẩn niêm yết và thẩm định thực chất doanh nghiệp xin niêm yết; cải thiện thanh khoản và khả năng tiếp cận đầu tư, bao gồm tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng, giới hạn sở hữu nước ngoài và thanh khoản giao dịch.

Ông Kojima cho biết Nghị định 245/2025 cho phép xem xét đồng thời hồ sơ đăng ký IPO và hồ sơ niêm yết là bước tiến, nhưng Việt Nam nên cân nhắc áp dụng dựng sổ và bảo lãnh phát hành làm cơ chế IPO cốt lõi. Ông cũng kêu gọi tăng cường thẩm định thực chất doanh nghiệp xin niêm yết, không chỉ dừng lại ở kiểm tra định lượng mà còn đánh giá năng lực công bố thông tin, quản trị doanh nghiệp, kiểm soát nội bộ và tính bền vững kinh doanh.

Để giảm sự phụ thuộc của doanh nghiệp vào vốn vay ngân hàng, ông Kojima cho rằng Việt Nam cần nâng cao tính dự báo của quy trình IPO, tăng cường năng lực cho các tổ chức trung gian và phát triển nền tảng nhà đầu tư tổ chức vững mạnh hơn. Ông cũng dẫn kinh nghiệm từ chương trình NISA của Nhật Bản cung cấp ưu đãi thuế cho đầu tư dài hạn của cá nhân, giúp gia tăng sự tham gia của hộ gia đình vào quỹ đầu tư.