Việt Nam: Nhu cầu vốn 38,5 triệu tỷ đồng cho mục tiêu tăng trưởng 2026-2030

Nền kinh tế Việt Nam cần khoảng 38,5 triệu tỷ đồng vốn cho giai đoạn 2026-2030 để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số, theo tính toán được nêu tại một cuộc trao đổi về cách khơi thông nguồn lực cho mục tiêu này.

Tiến sĩ Moritz Kraemer, nguyên Giám đốc toàn cầu bộ phận xếp hạng tín nhiệm quốc gia tại S&P Global, hiện là Kinh tế trưởng kiêm Trưởng Bộ phận Nghiên cứu của ngân hàng LBBW (Đức), đánh giá Việt Nam đang tiến gần hơn tới ngưỡng xếp hạng tín nhiệm đầu tư và cho rằng mục tiêu đạt mức này vào năm 2030 là khả thi. Theo ông, đạt được ngưỡng đó sẽ mở ra cơ hội tiếp cận các nhà đầu tư tổ chức như bảo hiểm nhân thọ và các định chế tài chính bị giới hạn đầu tư vào trái phiếu dưới mức xếp hạng đầu tư, đồng thời có thể giảm chi phí vay, dù chi phí huy động thực tế còn phụ thuộc diễn biến thị trường và rủi ro từng khoản vay. Ông cũng cho rằng Việt Nam cần nâng cao tính minh bạch thể chế, tăng nguồn thu ngân sách, duy trì tỷ lệ nợ công tương đối thấp và nâng cao tính độc lập của Ngân hàng Nhà nước.

Ông Nguyễn Quang Thuân, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc FiinGroup và Chủ tịch điều hành FiinRatings, cho rằng nhu cầu vốn lớn đòi hỏi đa dạng hóa sang trái phiếu doanh nghiệp bằng nội tệ, trái phiếu quốc tế, vốn cổ phần và tín dụng tư nhân. Theo ông, phụ thuộc quá nhiều vào tín dụng ngân hàng ngắn hạn để tài trợ đầu tư dài hạn sẽ làm gia tăng rủi ro tài chính. Ông đánh giá việc FTSE Russell nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp là bước tiến tích cực, nhưng Việt Nam vẫn cần mở rộng cơ sở nhà đầu tư, nâng cao khả năng huy động vốn của các dự án và hoàn thiện hạ tầng thị trường gồm cơ chế định giá trái phiếu đáng tin cậy, xếp hạng tín nhiệm và chất lượng tài liệu chào bán.

Quy mô trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam hiện tương đương khoảng 10% GDP, thấp hơn đáng kể so với mức trên 50% của Malaysia và Thái Lan, trong khi trái phiếu doanh nghiệp phát hành ra công chúng mới chiếm khoảng 1% GDP. Ông Kraemer gợi ý Việt Nam có thể thăm dò thị trường trái phiếu quốc tế bằng một đợt phát hành khoảng 500 triệu USD thay vì huy động ngay 3 tỷ USD, và có thể nghiên cứu cơ chế để Ngân hàng Phát triển Việt Nam phát hành trái phiếu kỳ hạn dài, học theo mô hình Ngân hàng Tái thiết Đức (KfW), rồi cho nền kinh tế vay lại.

Ông Thuân cho rằng hiệu quả đầu tư công cần được đánh giá qua giá trị kinh tế tạo ra chứ không chỉ qua tỷ lệ giải ngân, với Chính phủ, các định chế công và các ngân hàng phát triển đa phương như Ngân hàng Thế giới và Ngân hàng Phát triển châu Á đóng vai trò xúc tác qua bảo lãnh và công cụ giảm thiểu rủi ro. Ông Kraemer nói Việt Nam nên bổ sung trụ cột tăng trưởng thứ hai là nhu cầu nội địa mạnh hơn, bên cạnh xuất khẩu và thu hút FDI.