Việt Nam cần theo dõi chặt chẽ lạm phát sau động thái tăng lãi suất của Fed

Quyết định tăng lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) lên 4% trong tháng 9/2026 có tác động trực tiếp hạn chế đối với Việt Nam, nhưng những hàm ý về chi phí vốn dài hạn và lạm phát cần được theo dõi chặt chẽ, theo ông Suan Teck Kin, Giám đốc Khối Nghiên cứu Thị trường và Kinh tế Toàn cầu, Ngân hàng UOB Singapore.

Quyết định của Fed nhìn chung không gây bất ngờ do đã nằm trong kỳ vọng của thị trường, ông Suan cho biết, nhưng thông điệp về việc lãi suất sẽ được duy trì ở mức cao trong thời gian dài hơn mới là điều quan trọng. Đối với các thị trường mới nổi, bao gồm Việt Nam, tác động chủ yếu được truyền dẫn qua ba kênh: đồng USD, phần bù lợi suất trên trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn dài và khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư toàn cầu, điều này có thể thu hẹp chênh lệch lãi suất giữa Việt Nam và Mỹ, gây áp lực lên tỷ giá VND, tăng chi phí huy động vốn bằng USD của các ngân hàng và doanh nghiệp, đồng thời có thể khiến một phần dòng vốn đầu tư gián tiếp rút khỏi thị trường đúng vào thời điểm Việt Nam được đưa vào các chỉ số của FTSE.

Việt Nam sở hữu một số 'tấm đệm' quan trọng để hấp thụ các cú sốc bên ngoài, bao gồm dòng vốn FDI ổn định nhờ xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng và chiến lược FDI 2.0, nền tảng cán cân đối ngoại tương đối vững chắc cùng với dự trữ ngoại hối ở mức phù hợp, ông Suan nhấn mạnh. Quyết định của Fed được kỳ vọng củng cố lập trường chính sách hiện tại của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam với lãi suất điều hành nhiều khả năng tiếp tục được giữ quanh mức 4,5%, và cơ quan điều hành có thể đẩy mạnh các biện pháp can thiệp trên thị trường ngoại hối để duy trì sự ổn định của tỷ giá VND.

Lạm phát mới là yếu tố cần theo dõi chặt chẽ hơn, ông Suan chỉ rõ, khi VND tiếp tục chịu áp lực có thể làm gia tăng chi phí nhập khẩu và áp lực giá trong nước, khiến kiểm soát lạm phát nhiều khả năng trở thành trọng tâm trong điều hành chính sách hơn là thúc đẩy tăng trưởng. Nhóm nghiên cứu của Ngân hàng UOB dự báo GDP Việt Nam có thể tăng khoảng 8,5% trong năm nay. Đối với Việt Nam, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn dài tăng mạnh gần đây là yếu tố quan trọng hơn lãi suất chính sách của Fed, vì chúng đóng vai trò là mức lãi suất tham chiếu toàn cầu ảnh hưởng đến tỷ lệ chiết khấu, ngưỡng lợi nhuận tối thiểu của các dự án FDI, chi phí tài trợ dự án, định giá phát hành trái phiếu chính phủ và doanh nghiệp cũng như định giá cổ phiếu tại các thị trường mới nổi.

Hệ quả là thời kỳ nguồn vốn dài hạn giá rẻ khó có thể quay trở lại trong tương lai gần, do đó các kế hoạch đầu tư cần được đánh giá dựa trên giả định mức lãi suất phi rủi ro khoảng 5%, thay vì mặt bằng rất thấp từng phổ biến trong thập niên 2010, ông Suan cho biết. Điều này càng củng cố sự cần thiết phát triển thị trường trái phiếu nội địa, xây dựng một đường cong lãi suất bằng đồng nội tệ sâu rộng và hiệu quả hơn sẽ giúp nền kinh tế giảm phụ thuộc vào biến động lợi suất trái phiếu Mỹ và hạn chế rủi ro tái cấp vốn bằng đồng USD. Đồng VND đã tăng 0,8% lên mức 26.073 VND/USD trong tháng 8, cho thấy khả năng chống chịu đáng kể trước lập trường của Fed kể từ tháng 6, ngay cả khi Ngân hàng Nhà nước thiết lập tỷ giá trung tâm ở mức thấp kỷ lục 25.610 VND/USD vào cuối tháng 8, một sự phân kỳ thường được điều chỉnh qua tỷ giá giao ngay quay trở lại mức cân bằng, cho thấy áp lực giảm giá nhẹ trong quý IV. Việt Nam ghi nhận tháng thâm hụt thương mại thứ tám liên tiếp trong tháng 7 với mức 3,59 tỷ USD, khi nhập khẩu tăng hơn 41% so với cùng kỳ vượt xa tốc độ tăng trưởng xuất khẩu 25%, trở thành lực cản ngày càng lớn đối với VND. UOB dự báo tỷ giá USD/VND ở mức 26.200 trong quý IV/2026, 26.100 trong quý I/2027, 26.000 trong quý II/2027 và 25.900 trong quý III/2027.