Việt Nam: Ông Đậu Anh Tuấn đề xuất mở rộng nền doanh nghiệp để đa dạng nguồn thu ngân sách

Việc tập trung đóng góp ngân sách vào một nhóm nhỏ doanh nghiệp lớn đòi hỏi phải mở rộng nền doanh nghiệp để đảm bảo nguồn thu bền vững, ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký kiêm Trưởng Ban Pháp chế VCCI, phát biểu tại lễ Vinh danh các doanh nghiệp nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam năm 2026 (VNTAX 2026) tại Hà Nội ngày 15/9.

20 doanh nghiệp đầu bảng trong danh sách VNTAX 200 chiếm 614.000 tỷ đồng, tương đương 62,1% tổng số nộp, trong khi 100 doanh nghiệp đứng đầu chiếm tới 92%. Tổng số thực nộp của VNTAX 200 đạt 989.300 tỷ đồng năm 2025, tăng 25% so với kỳ xếp hạng trước và bằng hơn 37% tổng thu ngân sách Nhà nước. Khoảng cách giữa khu vực tư nhân và nhà nước thu hẹp còn khoảng 35.100 tỷ đồng, với PRIVATE 100 nộp 390.700 tỷ đồng, tương đương gần 92% mức 425.800 tỷ đồng của STATE 100.

Vingroup đứng đầu PRIVATE 100 với mức nộp 148.773 tỷ đồng, tăng mạnh so với 56.200 tỷ đồng năm 2024, và chiếm khoảng 47% mức tăng chung của VNTAX 200. Nếu loại Vingroup, 199 doanh nghiệp còn lại vẫn tăng khoảng 13,9%. Trong STATE 100, PetroVietnam dẫn đầu với khoảng 91.000 tỷ đồng, tiếp đến là Viettel với hơn 42.290 tỷ đồng.

Ông Đậu Anh Tuấn cho rằng cấu trúc hình tháp này cho thấy vai trò của nhóm doanh nghiệp dẫn đầu, nhưng cần mở rộng phần nền bằng cách giảm chi phí tuân thủ, xây dựng chính sách thuế ổn định, dễ dự báo và cải cách thủ tục thuế. Ông lưu ý nguồn thu từ đất đai tuy quan trọng nhưng khiến ngân sách dễ chịu cú sốc nếu thị trường bất động sản trục trặc, và cần đưa tín dụng vào sản xuất, kinh doanh thay vì tài sản. Việc chính thức hóa hộ kinh doanh và kinh doanh trực tuyến cũng là dư địa mở rộng nguồn thu.