Việt Nam: Giá dầu tăng mạnh thử thách mục tiêu ổn định lãi suất của Ngân hàng Nhà nước

Giá dầu thế giới tăng mạnh đang thử thách khả năng của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong việc cân bằng ổn định vĩ mô với chính sách tiền tệ hỗ trợ tăng trưởng.

Dầu Brent giao dịch quanh 108 USD/thùng và WTI trên 103 USD/thùng vào tối ngày 14/9, quay trở lại vùng cao nhất nhiều tháng sau các cuộc tấn công vào hạ tầng năng lượng Saudi Arabia và rủi ro gia tăng đối với các tuyến vận chuyển dầu chủ chốt tại Trung Đông. Các tổ chức quốc tế đã nâng dự báo giá Brent bình quân năm 2026 lên 85-91 USD/thùng, nhưng chưa xem mức trên 100 USD/thùng là kịch bản cơ sở.

Việt Nam nhập khẩu năng lượng ròng: năm 2025, nước này nhập khẩu 7,743 tỷ USD dầu thô, 6,82 tỷ USD xăng dầu các loại, 2,153 tỷ USD khí đốt hóa lỏng, hơn 2,05 tỷ USD sản phẩm dầu mỏ khác và 6,55 tỷ USD than. Hai nhà máy lọc dầu Dung Quất và Nghi Sơn đáp ứng khoảng 65-70% nhu cầu xăng dầu trong nước, phần còn lại phải nhập khẩu.

Giá xăng dầu trong nước tăng 10% có thể làm CPI tăng khoảng 0,45 điểm phần trăm trực tiếp và 0,6-0,8 điểm phần trăm nếu tính cả tác động gián tiếp qua chi phí vận tải và sản xuất, theo Cục Thống kê. Với CPI 8 tháng đầu năm 2026 tăng 4,45% và lạm phát cơ bản tăng 4,24%, dư địa hấp thụ thêm áp lực giá từ năng lượng đã thu hẹp. Ngân hàng Nhà nước phải cân bằng giữa áp lực chi phí nhập khẩu tăng làm gia tăng nhu cầu ngoại tệ và gây sức ép lên tỷ giá, với nguy cơ giá dầu cao kéo dài buộc phải thắt chặt chính sách, nâng chi phí vay của hộ gia đình, doanh nghiệp và Chính phủ, từ đó làm giảm đầu tư và tiêu dùng.