Việt Nam: Giảm lãi suất ưu đãi vẫn khiến nhiều DN vừa và nhỏ bị bỏ lại

Ngân hàng Nhà nước liên tục chỉ đạo các ngân hàng giảm lãi vay để hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất, nhưng nhiều doanh nghiệp cho rằng mức giảm vẫn chỉ bó hẹp trong nhóm ưu tiên và đi kèm điều kiện khiến họ bị loại khỏi cuộc chơi.

Ông Phạm Quang Anh, Giám đốc Công ty TNHH May mặc Dony, cho biết ngân hàng nói rõ các gói lãi suất thấp chỉ dành cho một số nhóm ngành nhất định, và việc bị ràng buộc bởi tiêu chí phân loại ngành nghề cùng quy định giải ngân ngặt nghèo khiến khối doanh nghiệp vừa và nhỏ rất khó tiếp cận. Ông dẫn ví dụ mức ưu đãi 6%/năm trong 3 tháng đầu đòi hỏi doanh nghiệp chuyển toàn bộ nguồn thu tiền mặt về ngân hàng, cam kết doanh số thanh toán quốc tế qua tài khoản và mua bảo hiểm cho tài sản thế chấp.

Điều đáng lo nhất là lãi suất thả nổi sau ưu đãi. Ông từng vay với lãi suất 7-8%/năm, vài tháng sau tăng lên 10-14%/năm, khiến chi phí vốn bình quân cả năm không hề rẻ và nhiều doanh nghiệp không dám vay để mở rộng hay đầu tư. Bà Lâm Thúy Ái, Phó Chủ tịch Hội doanh nhân Sài Gòn TPHCM, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Mebi Farm, cho rằng vốn rẻ nhưng giải ngân chậm một nhịp vẫn có nguy cơ đứt gãy dòng tiền vận hành, nhất là trong nông nghiệp và chăn nuôi.

Cả hai kiến nghị ngân hàng cần phân loại ngành nghề theo mục đích sử dụng vốn thực tế thay vì chỉ căn cứ mã ngành, đồng thời công khai rõ tiêu chí, chuẩn hóa quy trình và nêu thời hạn phản hồi. Ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - NH, Trường Đại học Nguyễn Trãi, đề xuất thiết kế sản phẩm theo lộ trình cho vay 3-5 năm: cố định lãi suất giai đoạn đầu, sau đó điều chỉnh theo công thức minh bạch, giúp doanh nghiệp lập kế hoạch dòng tiền và ngân hàng quản trị rủi ro.