Việt Nam cần sát hạch năng lực nhà đầu tư chuyên nghiệp, chuyên gia nêu

Việt Nam nên yêu cầu sát hạch năng lực trực tuyến trước khi cho phép cá nhân giao dịch phái sinh hoặc mua trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ, các chuyên gia nhận định, rút ra bài học từ cú sập 40% của chỉ số Kospi Hàn Quốc trong tháng 7/2026.

Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc (FSC) ban hành quy định khẩn cấp ngày 12/8, có hiệu lực từ 19/8, yêu cầu nhà đầu tư cá nhân phải hoàn thành giao dịch mô phỏng và khóa học lý thuyết trước khi giao dịch quỹ ETF đòn bẩy gắn với một cổ phiếu duy nhất. Nhà đầu tư mới phải hoàn thành tối thiểu 5 buổi giao dịch mô phỏng với tổng thời lượng 5 giờ, sử dụng dữ liệu thị trường thật, cộng với khóa học trực tuyến 3 giờ về rủi ro đòn bẩy.

Yêu cầu ký quỹ tối thiểu được nâng từ 10 triệu won lên 30 triệu won (khoảng 20.300 USD) mỗi tài khoản từ 31/7, và quy mô lệnh tối thiểu dự kiến tăng từ 1 lên 20 cổ phiếu từ tháng 9. FSC cũng tạm dừng niêm yết quỹ đòn bẩy cổ phiếu đơn lẻ mới và cấm quảng bá dòng sản phẩm này.

Việt Nam hiện xác định nhà đầu tư chuyên nghiệp chủ yếu qua ngưỡng tài sản và thu nhập theo Luật Chứng khoán 2019 — danh mục chứng khoán niêm yết từ 2 tỷ đồng hoặc thu nhập chịu thuế từ 1 tỷ đồng trong năm gần nhất — mà không yêu cầu sát hạch kiến thức. Mặc dù Nghị định 65/2022 đã thắt chặt định giá danh mục, kênh phái sinh và mua trái phiếu riêng lẻ vẫn thiếu cổng kiểm tra năng lực.